Kategoriler: Kitap Özetleri

Annie Ernaux Kimdir, Hayatı ve Eserleri- Kitap Diyarı

Doğum Zamanı:	1 Eylül 1940
Doğum Yeri:	Fransa
Meslek:	Edebiyat Öğretmeni

Annie Thérèse Blanche Ernaux (kızlık soyadı: Duchesne), 1 Eylül 1940’ta Fransa’nın Normandiya bölgesindeki Lillebonne şehrinde, işçi-sınıfından gelen bir ailenin kızı olarak hayata merhaba dedi. Çocukluğu, ailesinin bakkal ve minik bir kafe işlettiği Yvetot nahiyesinde geçti. Ailenin toplumsal konumu ile okulda karşılaşmış olduğu orta-sınıf normları arasındaki fark, ileride tüm yazarlığının ana ekseni olacak olan sınıfsal yabancılaşma, utanç ve toplumsal yükselme temalarını şekillendirdi.

1950’lerde Yvetot ve Rouen’deki Katolik okullarda eğitim görmüş oldu. 1959’da bakaloryasını aldıktan sonrasında Rouen Üniversitesi ve Bordeaux Üniversitesinde Fransız edebiyatı okudu. 1960’ların başlangıcında kısa süre geçim sıkıntıları yaşadı; garsonluk ve kamp görevliliği benzer biçimde işlerde çalıştı. Bu dönemdeki kürtaj deneyimi, seneler sonrasında başyapıtlarından önde gelen L’Événement’a (Vaka) dönüşecekti.

1964’te Philippe Ernaux ile evliliğe ilk adımını attı; Éric (1964) ve David (1968) isminde iki oğlu oldu. 1960’lar ve 1970’lerde Normandiya ve Haute-Savoie’da lise öğretmenliği yapmış oldu. 1971’de Fransa’nın yüksek düzey öğretmenlik imtihanı Agrégationı kazanarak çağıl edebiyat öğretmeni oldu. 1977’den itibaren uzun seneler CNED – Ulusal Uzaktan Eğitim Merkezinde çalıştı.

İlk romanı Les Armoires vides (1974) yayımlandı; bunu Ce qu’ils disent ou rien (1977) ve artık feminist bir klasik sayılan La Femme gelée (1981) izledi. 1983’te piyasaya çıkan La Place (Babamın Yeri) büyük çıkışını getirdi ve Prix Renaudot kazanmıştır. Bu eserle beraber Ernaux, klasik romandan uzaklaşıp kendi yaşam deneyimini sosyoloji, tarih ve toplumsal bellek ile birleştiren kendine özgü “oto-sosyobiyografik” yazı biçimini kati olarak benimsedi.

1980’ler ve 1990’larda Une femme (1987), La Honte (1997), Journal du dehors (1993) ve Passion simple (1992) benzer biçimde metinlerle çağıl Fransız edebiyatının en emsalsiz seslerinden biri hâline geldi. 1990’larda yaşamış olduğu bir aşk ilişkisi üstüne tuttuğu günlükler sonrasında Se perdre (2001) ve Le Jeune homme (2022) benzer biçimde kitaplara dönüştü. 2000’de yaşamış olduğu meme kanseri deneyimi ise Marc Marie ile ortak emek vermesi olan L’Usage de la photoya (2005) esin verdi.

2008’de piyasaya çıkan Les Années (Seneler), Ernaux’nun başyapıtı kabul edilir. Kişisel hayatından tüm bir kuşağın kolektif belleğine uzanan bu emek verme; fotoğraflar, reklamlar, çarpıcı sözler ve gündelik nesneler üstünden 1940’tan 2000’lere uzanan Fransız toplumunu anlatır.

Ernaux, 2000’ler ve 2010’larda politik olarak daha görünür hâle geldi; bilhassa derslik eşitsizliği, hanım hakları, göç ve toplumsal hakkaniyet mevzularında Fransa’nın sol çevreleriyle yakın durdu. 2012 ve 2022 seçimlerinde sol adayları destekledi. Cergy-Pontoise’ta yaşayan Ernaux, kentleşme ve taşra yaşamını belgeleyen birçok kısa metin yazdı.

6 Ekim 2022’de Annie Ernaux, “kişisel hafızanın köklerini, yabancılaşmalarını ve kolektif sınırlanmalarını klinik bir keskinlikle açığa çıkardığı” nedeni öne sürülerek Nobel Edebiyat Ödülünü kazanmıştır. Böylece bu ödülü kazanan ilk Fransız hanım yazar oldu.

Şu anda hâlâ Cergy-Pontoise’ta yaşamaktadır ve Fransız edebiyatı ile feminist düşüncenin en etkili figürlerinden biri olarak görülmektedir.