Günlükler Özeti, Konusu ve Karakterleri

Günlükler – Stefan Zweig

Karakterler

Stefan Zweig: Kitabın merkezindeki ve tek devamlı ana karakteridir. Son aşama duyarlı, içe dönük ve kendine karşı acımasız derecede eleştireldir. Başarı göstermiş bir yazar olmasına karşın devamlı yetersizlik hissi, üretme baskısı ve dağınıklık duygusuyla savaşım eder. Hümanisttir. Muharebeye, milliyetçiliğe ve şiddete derin bir etik karşıtlık duyar. Günlüklerde giderek artan yalnızlık, ilinti kaybı ve umutsuzluk, onun ruhsal kırılganlığını açıkça gösterir. Zweig, kendini hem çağının tanığı hem de onun altında ezilen bir fert olarak konumlandırır.

Friderike Zweig: Zweig’in eşi olarak günlüklerde yer alır. Destekleyici, düzenleyici ve esirgemez bir figürdür. Zweig’in dağınık ruh haline karşı daha ergonomik ve koruyucu bir duruş sergiler. Günlüklerde direkt uzun betimlemelerle değil, Zweig’in yaşamını dengeleyen bir unsur olarak görünür. Bu da onun sessiz fakat mühim rolünü vurgular.

Mevzusu

Yazarın 1912–1940 yılları aralığında tuttuğu kişisel notlar üstünden, kendi iç dünyasını ve iki dünya savaşı arasındaki Avrupa’nın siyasal, kültürel ve ruhsal çöküşünü anlatır. Yapıt, yazarlık kaygıları, ilinti ve sürgün duygusu, savaşın insan üstündeki yıkıcı tesirleri ve umudun giderek tükenişi çevresinde şekillenen bir iç tanıklık ve çağ belgesi niteliğindedir.

Günlükler Özeti

Günlükler, yazarın 1912’den başlayarak değişik dönemlerde tuttuğu ve aralarında uzun boşluklar bulunan kişisel notlarının kronolojik bir tüm halinde okunmasıyla, hem kendi iç dünyasının hem de 20. yüzyıl Avrupa’sının ruh halinin izini sürer. Zweig, 1912’de günlük tutmaya tekrardan başladığında bunu hafızasını canlı tutmak ve kendini denetlemek için yapar. Bu ilk sayfalarda yazarlık disiplinine dair kaygıları, ruh hali dalgalanmaları ve kendine yönelik sert eleştirileri öne çıkar.

Birinci Dünya Savaşı yıllarında notlar, bireysel gözlemin ötesine geçerek Avrupa’nın akıl ve insaniyet temelinde çözüldüğüne dair kuvvetli bir tanıklığa dönüşür. Harp coşkusunun kitleleri iyi mi sürüklediğini, entelektüellerin bu ortamda iyi mi savrulduğunu ve Avrupa fikrinin iyi mi yaralandığını kaydeder. Harp sonrasında günlükler uzun süre kesintiye uğrar. Bu boşluklar, kitabın süreklilikten oldukça eleştiri anları belgeleyen bir iç kayıt defteri durumunda bulunduğunu gösterir. Zweig, 1931’de günlüğe tekrardan döndüğünde yaklaşan tehlikeyi açıkça sezer. Avrupa’da otoriterliğin ve faşizmin yükselişiyle beraber ilinti duygusunun zayıfladığını, kendi yaşamında da köksüzlük ve güvensizlik hissinin arttığını yazar. 1930’lar süresince notlar giderek karanlıklaşır: devamlı yolculuklar, geçicilik duygusu, üretme baskısı, kendine güvensizlik ve kültürel çevrenin daralması iç içe geçmiş olur.

1939–1940’a gelindiğinde ise İkinci Dünya Savaşı’nın başlamasıyla günlükler neredeyse bir varoluş krizi belgesine dönüşür. İnsanlığın aklını yitirdiği, Avrupa kültürünün çöktüğü ve geleceğe dair umudun giderek tükendiği düşüncesi ağır basar. Böylece Günlükler, Stefan Zweig’ın erken dönem iç hesaplaşmalarından savaşlar arası Avrupa’nın çöküşüne, sonrasında da sürgün psikolojisi ve umutsuzlukla örülü son yıllarına uzanan bir tanıklık sunar.

Günlükler – Kitap Açıklaması

Yüzyılımızın önde gelen düşünür ve yazarlarından Stefan Zweig’ın Türkçede ilk kez piyasaya sürülen Günlükleri, Birinci ve İkinci Dünya Savaşlarının acılarına şahit olmuş, bu acıları derinden yaşamış bu duyarlı insanoğlunun, yaşamış olduğu dönemle ilgili düşüncelerini, iç dünyasını açıkça ortaya koyan birer belge durumunda. Yaşamının son yıllarını ilkin İngiltere’de, sonrasında da Brezilya’da gönüllü sürgünde geçiren, sevilmiş olduğu insanlardan, alışmış olduğu çevreden uzak düşen, dünyanın çöküşüne, inanılmış olduğu, kıymet verdiği kavramların yıkılışına, bozuluşuna daha çok katlanamayacağını düşünerek karısıyla beraber 1942 senesinde intihar eden Zweig, bilhassa İkinci Dünya Savaşı öncesinde ve harp yıllarında, asla onaylamadığı, nefret etmiş olduğu Hitler’in ırkından gelmenin acısını taşımak yanında, dünyanın içine sürüklendiği yıkım ortamına dayanamadığı için de melankoli sınırlarına dayanan bir karamsarlığa düştü…

(Tanıtım Bülteninden)