“6 Ok”, Cumhuriyet Halk Partisi’nin 1931 senesinde kabul etmiş olduğu Altı İlkeyi temsil eder.
Bu ilkeler, partinin ideolojik temelini ve Cumhuriyet’in müessese felsefesini ifade eder:
- Cumhuriyetçilik – Monarşi yada saltanat yerine halkın kendi iradesiyle yönetime katılmış olduğu cumhuriyet rejimini korumak için çaba sarfetmek.
- Halkçılık – Tüm vatandaşların kanun önünde eşit olduğu, derslik ayrıcalıklarının bulunmadığı bir cemiyet anlayışı.
- Milliyetçilik – Ulusal bağımsızlık ve ulusal birlik bilincini korumak; ülkenin bütünlüğünü esas almak.
- Devletçilik – Ekonomide devletin düzenleyici ve yönlendirici rol üstlenmesi; stratejik alanlarda devlet eliyle kalkınma.
- Laiklik – Din ve devlet işlerinin birbirinden ayrılması; inanç özgürlüğünün güvence altına alınması.
- İnkılapçılık (Devrimcilik) – Atatürk devrimlerini koruma ve devamlı yenilikçi, ilerici adımlar atma anlayışı.
Simgedeki altı beyaz ok, kırmızı zemin üstünde yer alır. Okların kökeni, hem kuvvetli ve kesin bir yönelişi hem de bu ilkelerin ayrılmaz bir tüm olarak ileriye doğru hareketini temsil eder.
Tarihçe:
“6 Ok”un zamanı, CHP’nin müessese süreciyle ve genç Cumhuriyet’in ideolojik şekillenmesiyle iç içe ilerler:
- CHP’nin kuruluşu ve ilk programlar (1923–1927)
- 9 Eylül 1923’te Cumhuriyet Halk Fırkası kurulduğunda, hemen hemen “6 Ok” diye bir kavram yoktu.
- Parti, ilkin Cumhuriyet rejimini korumak için çaba sarfeden, halkçılık esaslı bir siyasal hareket olarak başladı.
- 1927’deki İkinci Büyük Kurultay’da “Cumhuriyetçilik”, “Halkçılık” ve “Milliyetçilik” ilkeleri programda yer aldı.
- Altı ilkenin tamamlanması (1931)
- 1931’deki Üçüncü Büyük Kurultay’da program genişletildi ve:
- Devletçilik
- Laiklik
- İnkılapçılık
eklendikten sonra Altı İlke tamamlandı.
- Bu ilkeler, yalnız parti politikası değil, Cumhuriyet’in yönünü belirleyen ideolojik çerçeve olarak kabul edildi.
- Ambleme dönüşmesi
- 1933’te, Cumhuriyet’in 10. yılı kutlamaları esnasında, Altı İlke’yi sembolize eden 6 beyaz ok resmi olarak CHP ambleminde kullanılmaya başlandı.
- Tasarımda kırmızı zemin (Türk bayrağının rengi) üstüne yerleştirilmiş altı ok, ortak hedefe yönelen birleşik güçleri temsil ediyordu.
- Ok figürü, hem kararlılık hem de “ileriye doğru atılım” anlamını taşıyordu.
- Devlet ilkesi haline gelmesi (1937)
- 5 Şubat 1937’de Altı Ok, Anayasa’ya (1924 Anayasası) madde olarak eklendi.
- Böylece bu ilkeler, yalnızca CHP’nin değil, devletin resmî ideolojik temelleri haline geldi.
- Sonraki dönemler
- 1946’dan sonrasında oldukca partili hayata geçilse de CHP, amblemini ve “6 Ok” ilkesini korudu.
- Günümüzde de 6 Ok, partinin logosunun merkezinde yer almaya devam ediyor.
Kısacası: “6 Ok”, ilkin düşünce olarak hayata merhaba dedi (1923–1931), sonrasında parti programında somutlaştı (1931), arkasından görsel simgeye dönüştü (1933) ve nihayet devletin resmi ideolojik ilkeleri oldu (1937).