Kavak Kalesi Hakkında Bilgi

Sultan IV. Murat’ın Anadolukavağı sahilinde yaptırdığı bu kaleden günümüzde hiçbir iz gelememiştir. Anadolukavağı tarih süresince Yoros ve Kavak kaleleri yüzünden ehemmiyet kazanmış, ek olarak gümrük ve sınır denetim noktası olarak ekonomik bakımdan bölgenin gelişmesini elde etmiştir.

Bazı yabancı tarihçiler tarafınca Kavak Kalesi ile Yoros Kalesi karıştırılmaktadır. Sahildeki Kavak Kalesi’ni Sultan IV. Murat, Karadeniz’den 150 Şayka (birkaç top ve 40–50 savaşçı taşıyan, altı düz bir çeşit kazak kayığı) ile gelip Boğaziçi’nin Rumeli kesimini Yeniköy’e kadar yağmalayan Kazakların ani baskınından sonrasında 1624’de yaptırmıştır.

Evliya Çelebi’nin “Anadolu Kilidü’l-bahir kalesi” olarak söz etmiş olduğu sahildeki bu kalenin içinde dizdar dairesi, 80 civarında asker odası, 2 buğday ambarı ve bir mescidinin bulunduğunu yazmaktadır. Gene Evliya Çelebi’ye nazaran kalenin kıbleye bakan tarafında demir giriş kapısının olduğu ve içinde 300 kadar asker ile 100 tane top bulunmakta idi.

Hüseyin Ayvansarayi’nin Hadîkatü’l Cevâmi adlı eserinde Sultan IV. Murad’ın anası Kösem Mahpeyker Valide Sultan’ın bu kalenin içine bir mescit yaptırdığı yazılıdır. Sultan I.Ahmed döneminde bu kale yakın köylerdeki soyguncuların geceleri ateş yakarak Boğaz’a giren gemileri şaşırtıp karaya oturanları soydukları da bilinmektedir.

Bu yüzden de Sultan I. Ahmet (1603–1617) bu tür vakaları önlemek için kıyı süresince yeni mahalleler kurdurmuştur. Kıyıya yeni istihkâmlar yaptırdığı için de Kavak Kalesi önemini yitirmiş ve XIX. yüzyılda ise tamamen ortadan kalkmış ve yerini sivil yerleşimler almıştır.