Salome – Oscar Wilde
| Tür: | Roman, Oyun |
| Yazar: | Oscar Wilde |
| Yayınlanma Zamanı: | 2022 |
| Yayınevi: | Scala Yayıncılık |
| ISBN: | 9786057110169 |
Karakterler
Salome: Tutkulu, takıntılı ve sınır tanımayan bir arzunun simgesidir. İstediği şeye ulaşmak için enerjisini ve bedenini bir vasıta olarak kullanır. Reddedildikçe arzusu derinleşir ve sonunda yıkıcı bir hal alır. Masumiyet ile vahşet arasındaki çizgiyi bilgili halde aşar.
Iokanaan (Yahya Peygamber): Mutlak inanç, terbiye ve tinsel otoriteyi temsil eder. Dünyasal arzulara ve iktidara tamamen kapalıdır. Sert, uzlaşmaz ve ödünsüzdür. Salomé’nin arzusunu reddetmesi, onun ağlatısal kaderini tetikleyen temel unsurdur.
Kral Herod Antipas: korkak, kararsız ve içgüdülerinin esiri bir yöneticidir. Doğaüstü işaretlerden korkar, kehanetlere inanır fakat bununla birlikte Salomé’ye karşı bastırılmış bir arzu taşır. Verdiği sözü tutmak zorunda kalışı, onun zayıf iktidarını açığa çıkarır.
Kraliçe Herodias: gururlu, sert ve intikamcıdır. Iokanaan’ın kendisini suçlamasından nefret eder ve onun ölümünü ister. Salome’nin talebini destekleyerek ahlai değil, siyasal ve kişisel bir tavır sergiler.
Narraboth (Suriyeli): Duygusal, duygusal ve kırılgan bir karakterdir. Salomé’ye duyduğu karşılıksız aşk onu çaresizliğe götürür. Tutkuyla baş edememesi, oyunun ilk ağlatısal kırılma anlarından birini oluşturur.
Mevzusu
Arzu, iktidar ve saplantının insanı iyi mi yıkıma sürüklediğini özetleyen tek perdelik ağlatısal bir oyundur. Oscar Wilde, Salome’nin peygamber Iokanaan’a duyduğu karşılıksız ve takıntılı arzuyu merkeze alarak, bastırılmış isteklerin şiddete dönüşmesini görüntüler. Yaratı, terbiye, din ve güç ilişkilerini karanlık bir atmosfer içinde sorgular.
Salome Özeti
Oscar Wilde’ın tek perdelik oyunu Salome, Yahudiye’de Kral Herod Antipas’ın sarayında bir gecede geçer. Sarayın terasında askerler nöbettedir. Genç subay Narraboth (Suriyeli) Prenses Salome’ye takıntılı bir hayranlık besler. Sarayın altındaki sarnıçta hapsedilen peygamber Iokanaan (Yahya Peygamber/John the Baptist) devamlı vaaz verir. Bilhassa Kraliçe Herodias’ı sert halde suçlaması sarayda gerilimi artırır. Salome, üvey babası Herod’un rahatsız edici bakışlarından bunalarak dışarı çıkar ve sarnıçtan gelen sesi merak eder. Askerlerin yasağına karşın Narraboth’u ikna ederek Iokanaan’ı yukarı çıkarttırır.
Salomé, Iokanaan’ı görmüş olduğu anda ona kuvvetli bir arzu duyar. Onu övmeye, bedenine ve bilhassa dudaklarına dair saplantılı sözler anlatmaya adım atar. Iokanaan ise onu günahkar bulur, sert halde reddeder ve Tanrı’dan söz etmeyi sürdürür. Bu reddediliş Salome’nin takıntısını daha da büyütür. Narraboth bu sahneye dayanamaz ve kendini öldürür.
Bir süre sonrasında Herod, Herodias ve saray erkanı terasta görünür. Herod hem Iokanaan’dan korkar hem de Salome’ye karşı bastırılmamış bir talep taşır. Herodias ise Herod’un Salomé’ye bakmasından rahatsız olur ve Iokanaan’ın susturulmasını ister. Bu bölümde Yahudiler içinde dini tartışmalar, mucizelere dair konuşmalar ve yaklaşan yıkım kehanetleri oyunun atmosferini daha da karartır.
Herod, Salome’den dans etmesini ister. Salome ilkin reddeder. Herod “ne istersen vereceğim” diye yemin edince Salome kabul eder ve meşhur Yedi Tül Dansını yapar. Dansın peşinden Herod sözünü tutmak zorunda kalır. Salome ise ödül olarak, dehşet verici bir kesinlikle, Iokanaan’ın başını gümüş bir sini içinde ister. Herod şok olur, ona mücevherler, zümrütler, tavus kuşları, hatta krallığının yarısı benzer biçimde alternatifler teklif ederek vazgeçirmeye çalışır fakat Salome ısrar eder. Herodias, Salome’nin talebinden memnundur ve geri adım atmasını istemez. Sonunda Herod, verdiği yemin yüzünden cellada emri verir.
Cellat sarnıca iner. Salome beklerken giderek daha sabırsız ve saplantılı bir hâle gelir. Iokanaan’ın kesik başı tepsiyle getirildiğinde Salome, sanki o yaşıyormuş benzer biçimde başa uzun bir tirat söyler. Onu sevdiğini, fakat reddedildiğini anlatır ve sonunda başın dudaklarını öper. Bu sahne Herod’u dehşete düşürür, Salome’nin sınırı aşan tutkusunu uğursuz ve dayanılmaz bulur. Herod, askerlerine “Bu bayanı öldürün!” diye buyruk verir ve askerler Salome’yi kalkanlarının altında ezerek öldürür ve oyun karanlık bir finalle biter.
Salome – Kitap Açıklaması
HERODIAS
Sizin hakkınızda ne söylediğini duyuyor musunuz? Solucanlar tarafınca yeneceğini söylüyor.
HEROD
Benim hakkımda konuşmuyor. Asla bana karşı konuşmaz. Konuşmuş olduğu, Kapadokya Kralı; benim düşmanım olan Kapadokya Kralı. Solucanlar tarafınca yenecek olan o. Ben değilim. Asla bana karşı konuşmaz bu medyum, kardeşimin karısını karım yapmakla işlediğim günah hariç. Haklı olabilir. Zira, hakikaten sen kısırsın.
HERODIAS
Ben kısırım, öyleki mi? Bunu siz söylüyorsunuz, devamlı kızıma bakan siz, zevkiniz için dans etmesini istediğiniz siz? Aptal benzer biçimde konuşuyorsunuz. Bir çocuk doğurdum. Sizin evladınız yok, hayır, kölelerinizin birinden bile. Kısır olan sizsiniz ben değil.
HEROD
Sus hanım! Sana kısır bulunduğunu söylüyorum. Bana çocuk doğurmadın ve medyum evliliğimizin gerçek bir evlilik olmadığını söylüyor. Evliliğimizin bir ensest birlikteliği, günahkar bir evlilik oldğunu söylüyor… Korkarım haklı; inanırım haklı. Fakat şimdi bu tarz şeyleri konuşmanın zamanı değil. Bu anda mutlu olacağım. Hakkaten mutluyum. Eksiğim yok.
HERODIAS
Bu akşam eğleniyor olmanıza memnunum. Adetiniz değildir. Fakat geç oldu. Ihmal etmeyin ki gün doğarken ava çıkacağız. Sezar’ın elçilerine saygınlık gösterilmeli, değil mi?
(Tanıtım Bülteninden)
