Haytalarla Çolpalar Özeti ve Konusu

Karakterler

Jack London: Romanın anlatıcısı ve başkahramanı. Genç yaşta ağır emek verme koşullarından kaçıp ABD’yı dolaşan, yaşamış olduğu deneyimlerle hayata bakışını şekillendiren yazar.

Dinny McCrea: Jack London’ın yolculuğunun başlangıcında beraber çalmış olduğu denizci.

Viski Bob: Çaldırmış olduğu teknenin geri getirilmesiyle olayların başlamasına yol açan şahıs.

Elebaşı Bob: London’a serserilik yaşamının inceliklerini öğreten deneyimli hayta.

Kelly: Büyük bir serseri grubunun lideri.

John London: Jack London’ın üvey babası. Bir dönem polislik yapmış ve London’ın hakkaniyet anlayışını etkileyen adlardan biri.

Mevzusu

Haytalarla Çolpalar, Jack London’ın gençlik yıllarında ABD’yı bir serseri olarak dolaşırken yaşamış olduğu gerçek vakaları anlattığı otobiyografik bir eserdir. Roman; yoksulluk, özgürlük, hayatta kalma mücadelesi, hakkaniyet sistemi ve toplumun alt kesimlerinin yaşamını gözler önüne sererken, bu yolculuğun London’ın fikir dünyasını iyi mi şekillendirdiğini anlatır.

Haytalarla Çolpalar Özeti

Hemen hemen genç yaşta ağır emek verme koşullarından bunalan Jack London, basit bir işçi yaşamını geride bırakarak serüven dolu bir yolculuğa çıkar. İlk olarak çalınan bir teknenin geri getirilmesi görevini üstlenir. Bu görevin arkasından tanıştığı serserilerden etkilenerek onların yaşamına katılmaya karar verir ve ABD’yı trenlere kaçak binerek dolaşmaya adım atar.

Yol süresince açlık, yoksulluk ve evsizlikle savaşım eden London, yaşamını sürdürebilmek için ara sıra dilencilik yapmak zorunda kalır. İnsanları kısa sürede tanıyıp onlara uygun hikâyeler anlatmayı öğrenmesi hem karnını doyurmasını sağlar hem de ileride kuvvetli bir yazar olmasının temelini oluşturur. Yolculuğu süresince kitap okumaktan ve notlar tutmaktan da asla vazgeçmez.

Serseri olduğu nedeni öne sürülerek birçok kez polis tarafınca yakalanır ve hapse girer. Cezaevinde değişik insanlarla tanışır, burada da emek vererek ve zekâsını kullanarak ayakta kalmayı başarır. Sonrasında büyük serseri gruplarına katılır, trenlerle tehlikeli yolculuklar yapar ve ABD’nın değişik bölgelerinde yaşam mücadelesi verir.

Bu seyahat esnasında çocuk işçiliği, yoksulluk, sertlik ve adaletsizlik benzer biçimde pek fazlaca toplumsal sorunla yüzleşir. Yaşamış olduğu deneyimler onun hayata bakışını değiştirir; fizyolojik güçten fazlaca data ve düşüncenin insanı ileri taşıdığına inanır. Bunun üstüne eğitimine tekrardan yönelir, okulunu tamamlar ve üniversiteye girse de maddi imkânsızlıklar sebebiyle eğitimini sürdüremez.

Haytalarla Çolpalar, Jack London’ın gençlik yıllarından kesitler sunarken yalnızca bir serüven kitabı olmanın ötesine geçer. Özgürlüğün bedelini, yoksulluğun insan üstündeki tesirini ve toplumun görünmeyen yüzünü özetleyen yapıt, hem de yazarın ilerideki edebî ve düşünsel yaşamının iyi mi şekillendiğini ortaya koyan mühim bir otobiyografik anlatıdır.

Haytalarla Çolpalar – Kitap Açıklaması

“Çolpa, serseriler dünyasında aceminin adıdır; deneyimli haytalardan ise sakınmak gerekir, bilhassa sürü halinde gezdikleri vakit.” 
Jack London, on altı yaşlarındayken ABD’yi bir baştan diğer başa dolaşmak suretiyle uzun bir yolculuğa çıkar. Normal olarak beş parasızdır ve kullandığı başlıca ulaşım aracı, kaçak olarak binmiş olduğu posta trenleridir. İş bulduğunda emek vererek, bulamadığında kapıları çalıp yiyecek dilenerek, ahırlarda ya da parklarda geceleyerek sürdürür yolculuğunu. Yük vagonları, sokaklar, cezaevleri, kendisi benzer biçimde “kopuklar”la doludur.
Jack London’ın otobiyografik anlatısı, tarihe “1893 paniği” olarak geçen mali krizin yarattığı insani yıkıma ayna tutuyor. Mete Ergin’in çevirisi, varlıklı sokak jargonuyla hayranlığınızı kazanacak.