Anzavur Ayaklanması Hakkında Bilgi

İstiklâl Savaşı’nda, millî cepheleri arkadan vurmak için İstanbul hükümetince çıkarttırılan ayaklanmalar (1 Ekim 1918-25 Kasım 1919 ve 16 Şubat 1920-16 Nisan 1920). Bu ayaklanmalar Yunanlılar’a karşı Ayvalık ve Edremit taraflarında kurulan millî cepheleri arkadan vurmak ve Balıkesir Millî Kongresi’nin halk üzerindeki etkisini azaltmak ve İtilâf devletleri işgalindeki Çanakkale Boğazı ile millî kuvvetler arasında bir tampon bölge meydana getirmek amacını güdüyordu ve doğrudan doğruya Vahidettin ve Damat Ferit’ten talimat alarak hareket eden Çerkez asıllı Ahmet Anzavur tarafından çıkartılmıştı.

Anzavur, Bandırma, Biga, Gönen, Karacabey ve Kirmastı (Mustafakemalpaşa) dolaylarında halkı millî mücadeleye karşı ayaklandırmayı başardı. Asiler birçok masum ve vatansever insanı, bu arada Akbaş cephaneliği baskınını gerçekleştiren Edremit kaymakamı Köprülülü Hamdi Bey ile 174. Alay kumandanı Yarbay Rahmi Bey’i de şehit ettiler. Ahmet Anzavur sonunda Çerkes Ethem kuvvetlerine yenildi ve İstanbul’a kaçtı.

Kuvayı Milliye’ye karşı mücadelesinden dolayı İstanbul hükûmetince kendisine mirmiranlık ve paşalık rütbesi verildi; İzmit mutasarrıflığına getirildi. Haince teşebbüslerine Kuvayı Tedibiye kumandanı unvanıyla Adapazarı ve Geyve dolaylarında devam etti (Mayıs-Haziran 1920). Millî kuvvetler karşısında bu bölgede de tutunamayan Anzavur tekrar memleketi olan Biga dolaylarına geldi ve 1921 yılı Mayıs ayı içinde Karabiga’nın Adliye köyü civarında, Yeniçiftlik köyünden Mehmet Efe tarafından öldürüldü.