Divan Edebiyatı – Çıkmış Sorular ve Cevaplar 3

ÖSYM’nin üniversiteye giriş sınavlarında “Divan Edebiyatı” mevzusunda bugüne dek çıkmış sorular, cevapları ve açıklamaları.

1. Aşağıdakilerin hangisinde bir data hatası vardır? (2013)
A) Türk edebiyatındaki ilk şairler tezkiresi, Ali Şir Nevai’nin XV. yüzyılın sonlarına doğru Çağatay Türkçesiyle yazdığı Mecalisü’n Nefais’tir.
B) Garibname adlı büyük mesnevisiyle tanınan Âşık Paşa, devrinin mühim düşünürlerinden biridir.
C) Divan sahibi olan Ahmedî’nin en iyi malum eserlerinden biri de İskendername’dir.
D) Şeyhî’nin başlıca edebî eserleri; Hüsrev ü Şirin, Divan ve Harname’dir.
E) Gülşehrî’nin Çengname adlı eseri, hem dil hem de üslup yönünden devrinin mühim eserlerinden biridir.

I. Beng ü Bade
II. Leylâ vü Mecnun
III. Şikâyetname
IV. Rind ü Zahid
V. Şah u Geda
VI. Hadikatü’s-süeda
2. Yukarıda verilen eserlerden hangileri türü bakımından öbürlerinden farklıdır? (2013)
A) I. ve II. B) I. ve VI. C) III. ve VI. D) IV. ve V. E) V. ve VI.

3. Aşağıdakilerden hangisi, divan şiiriyle halk şiirinin birbirine yaklaştığının göstergelerinden biri değildir? (2013)
A) Nedim ve Şeyh Galip’in hece vezni ile şiir yazması
B) Gevherî’nin aruz vezniyle şiirler kaleme alması
C) Bazı halk şairlerinin divan düzenleme etmesi
D) Halk ve divan şairlerinin mahlas kullanımı
E) Benzer mazmunların kullanılması

I. Beş mesneviden oluşan eserlerin genel adı
II. Divan edebiyatında meşhur kişilerin biyografilerini ve sanatçı kişiliklerini anlatıp çalışmalarını örneklendiren eserler
III. Halk edebiyatındaki mâniye benzeyen, aruzun “fâilâtün fâilâtün fâilün” kalıbıyla yazılan nazım biçimi
IV. Uzun okunması ihtiyaç duyulan bir heceyi vezin gereği kısa okuma
V. Kasidelerde övgü bölümlerine geçişi elde eden beyit
4. Divan edebiyatı ile ilgili aşağıdaki terimlerden hangisinin tanımı yukarıda verilmemiştir? (2013)
A) Hamse B) Girizgâh C) Tuyuğ D) Tezkire E) İmale

5. Aşağıda parantez içinde verilen terimlerden hangisi, beraber verildiği açıklamaya uygun değildir? (2013)
A) Uyaklı beyit (Musarra)
B) Gazel ve kasidelerde ilk beyit (Matla)
C) Bir gazelin en güzel beyti (Şah beyit)
D) Özlü ve güzel anlamlı beyit (Taç beyit)
E) Gazellerde şairin adının geçmiş olduğu beyit (Mahlas beyti)

Her sanatçı önceleri başkalarını yansılamak eder. Fakat sonrasında gerek dünya görüşü gerekse sanat gücüyle kendine özgü bir üsluba kavuşur ve taklitten kurtulur.
6. Bu parçada dile getirilenler divan şairi açısından değerlendirildiğinde aşağıdaki kavramlardan hangisi, divan şairinin “yansılamak” periyodu için kullanılabilecek bir kavramdır? (2013)
A) Nazire B) Çeviri C) Caize D) Şerh E) Haşiye

Divan şiirinde en oldukça kullanılan nazım şekli gazeldir. Bu nazım şekli daha oldukça “aşk” kavramıyla özdeşleşmiş olsa da “hikmet, tasavvuf, rintlik, sevinç” benzer biçimde pek oldukça temayı dile getirmede de kullanılmıştır.
7. Buna bakılırsa, aşağıdaki beyitlerin hangisinde âşıkane duygu ve düşüncelerin dile getirilmiş olduğu söylenemez? (2014)
A) Ol gün kanı ki gün benzer biçimde sûzân idim sana
Olsan revân sâye-i bîcân idim sana

B) Ey Necâtî yürü sabreyle elinden ne gelir
Hûblar cevr ü cefâyı kime öğretmediler

C) Gözü meyhâne-i nâz ü kaşı mihrâb-ı niyâz
Yaraşır her ne kadar etse niyâz ehline nâz

D) Gül istedim diken oldu yârim ne çâre kılam
Meger libâs-ı hayâtımı pâre pâre kılam

E) El verse safâ fırsatı fevt eyleme bir dem
Dünyâ ona değmez ki cefâsın çeke âdem

8. Kanuni Sultan Süleyman’ın oğlu Şehzade Mustafa’nın öldürülmesini özetleyen ve aşağıda ilk iki beyti verilen mersiye, divan şiiriyle ilgili olarak aşağıda verilen özelliklerden hangisiyle örtüşmemektedir? (2014)

Meded meded bu cihânın yıkıldı bir yanı
Ecel Celâlileri aldı Mustafâ Hân’ı

Tolundı mihr-i cemâli bozıldı erkânı
Vebâle koydular âl ile Âl-i Osmânı

A) Toplumsal konulardan uzak durması
B) Belli mazmunlara yer vermesi
C) Aruz veznini kullanımı
D) Sanatlı bir üslupla yazılması
E) Belirli nazım şekillerini kullanımı

—- Lale Devri’nin İstanbul’unu yansıtan şiirlerinde dış dünyadan aldıklarını; duyduğu, gözlemlediği benzer biçimde aktarmaya çalışır. Gazel ve kasidelerinin yanında —- nazım biçimini tercih etmesi; yaşama sevincini içinde duyan, hor görülen geçici dünya zevklerini tatmayı amaçlayan bir yaradılışın organik sonucudur.
9. Bu parçada boş bırakılan bölgelere, aşağıdakilerden hangisi sırasıyla getirilmelidir? (2014)
A) Kalımlı – murabba
B) Fuzuli – mesnevi
C) Şeyh Galip – şarkı
D) Nedim – şarkı
E) Nefî – mesnevi

10. Tezkire ile ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır? (2014)
A) Devrin şairlerinin biyografisine yer verilir.
B) Şairlerin şiirlerinden örneklere rastlamak mümkündür.
C) Yer yer şiirle ilgili eleştiriler yada değerlendirmeler yapılır.
D) Birbirinin tekrarı mahiyetinde bilgiler bulunabilmektedir.
E) Şairlerin kendi şiirleriyle ilgili değerlendirmeleri geniş olarak yer alır.

Çağdaşlarına bakılırsa zarif bir dile, varlıklı bir hayale, canlı bir tasvir kabiliyetine haiz olan —-, her yönüyle büyük bir şairdir. İslami ilimlere ve Acem edebiyatına tam olarak vakıf olduğu kimi zaman oldukça sanatlı olan kasidelerinden anlaşılır. Edebiyatımızdaki yergi türünün şaheserlerinden birini ortaya koyan ozan; II. Murat’a sunmuş olduğu, “öküzlerdeki boynuza haiz olmayı uman bir eşeğin kulağından ve kuyruğundan olması” ana fikrini işlediği, mesnevi nazım biçimini kullandığı simgesel tarzdaki eseriyle ünlüdür.
11. Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir? (2015)
A) Neşatî
B) Nailî
C) Ahmet Paşa
D) Şeyhî
E) Fuzûlî

XVII. yüzyılda sanatlı nesrin en mühim temsilcilerinden kabul edilen yazar, ilk kere mensur hamse oluşturmuş; XV. yüzyılda temelleri atılmış olan süslü nesre yeni bir boyut kazandırmıştır. Sanat ve maharet göstermek amacıyla o döneme kadar kullanılmamış Arapça ve Farsça kelimelere yer vermiş, zincirleme tamlamalar ve uzun cümlelerle emsalsiz bir üslup geliştirmiştir.
12. Bu parçada kendisinden söz edilen sanatçı aşağıdakilerden hangisidir? (2015)
A) Veysî
B) Nergisî
C) Yazman Çelebi
D) Nâbî
E) Sinan Paşa

I. Özünde çoğu zaman “övgü”ye yer verilen divan edebiyatı nazım şekli
II. 5-15 beyit içinde değişen, ilk beytinin dizeleri birbiriyle, sonraki beyitlerin ikinci dizeleri birinci beyitle uyaklı, çoğu zaman lirik bir eda ile söylenen nazım biçimi
III. Aruz vezninin kısa kalıplarıyla değişik mevzularda yazılan, her beyti kendi içinde kafiyeli uzun manzum yapıt
IV. Aruzun iki eşit bölüme bölünebilen kalıplarıyla yazılan ve mısra ortalarında iç kafiyesi bulunan gazeller
13. Aşağıdaki terimlerden hangisinin tanımı yukarıda verilmemiştir? (2014)
A) Musammat B) Kaside C) Muhammes D) Mesnevi E) Gazel

—- şiirlerinde en oldukça dikkat çeken mekânlardan biri Sa’dâbâd’dır. Büyük ve görkemli bir alanı ifade eden Sa’dâbâd; su kanalı, köşkler, saray, mesire alanı ve kamelyalarıyla şairin hayal dünyasını süsleyen bir tablo şeklinde sunulmuştur.
14. Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir? (2015)
A) Bağdatlı Rûhî’nin
B) Bâkî’nin
C) Nedîm’in
D) Şeyh Galip’in
E) Nef’î’nin

Evet, tarz-ı kadîm-i şi’ri bozduk, herc ü merc ettik,
Nedir şi’r-i hakiki safha-i irfâna derc ettik
15. Bu manzumede geçen “tarz-ı kadîm” ifadesiyle belirtilen şiir anlayışı aşağıdakilerden hangisidir? (2015)
A) Divan şiiri
B) Tanzimat Periyodu şiiri
C) Halk şiiri
D) İslamiyet’ten önceki Türk şiiri
E) Servetifünun Periyodu şiiri

16. Aşağıdaki açıklamalardan hangisi parantez içinde verilen terimle uyuşmamaktadır? (2015)
A) Din uğruna meydana getirilen savaşları mevzu alan eserler (Gazavatnâme)
B) Sanatlı bir üslupla yazılmış düzyazıların ve mektupların bir araya toplandığı eserler (Münşeat)
C) Elçi olarak bir ülkeye gönderilen kişilerin elçilikleri sırasındaki gözlemlerini dile getirdikleri eserler (Sefaretnâme)
D) Herhangi bir manzumeyi alaycı bir halde yansılamak etmek için oluşturulmuş eserler (Tehzil)
E) Bir şehrin güzelliklerinin sanatkârane bir halde dile getirilmiş olduğu eserler (Surnâme)

I. Bahariyye – Pastoral şiir
II. Nasihatname – Lirik şiir
III. Gazavatname – Epik şiir
IV. Menakıbname – Satirik şiir
17. Yukarıda numaralanmış tür eşleştirmelerinden hangileri yanlıştır? (2016)
A) I. ve II. B) I. ve III. C) II. ve III. D) II. ve IV. E) III. ve IV.

Türk nesri, —- ile edebî bir kimlik kazanmıştır. Divan edebiyatının özenli hatta bir çeşit süslü nesrinin ilk büyük sanatkârı odur. Fars edebiyatının seçili cümlelerini ve mecazlı anlatımını benimsemiş olan sanatçı, bir bakıma klasik nesrin temelini attığı dinî-tasavvufi içerikli —- adlı eserinin ön sözünde, eseri güzel görünsün diye bu tür söz sanatlarına yöneldiğini belirtmiştir. Eserin dili süslü ve özenli olsa da devrine bakılırsa anlaşılabilir biçimdedir.
18. Bu parçada boş bırakılan bölgelere aşağıdakilerden hangisi sırasıyla getirilmelidir? (2016)
A) Âşık Paşa – Garibnâme
B) Nergisî – Nihâlistan
C) Sinan Paşa – Tazarrunâme
D) Veysî – Hâbname
E) Evliya Çelebi – Seyahatnâme

Türk edebiyatında gerçek anlamda ilk mizahi ürünler; masallar, fıkralar ve seyirlik oyunlardır. Divan edebiyatında bir kimseyi yermek, negatif bir gidişatı eleştirmek amacıyla yazılan hicviyeler de bir çeşit gülmece ürünüydü. Bu tür metinlerde abartılı bir dil kullanılır ve hicvedilen şahıs âdeta yerin altına geçirilmeye çalışılırdı. —-, bu bağlamda akla gelen ilk örneklerden biridir.
19. Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilemez? (2016)
A) Nâbî’nin Hayriyye’si
B) Şeyhî’nin Harnâme’si
C) Nef’î’nin Siham-ı Kaza’sı
D) Bağdatlı Rûhî’nin Terkib-i Bend’i
E) Fuzûli’nin Şikâyetnâme’si

—-; gazellerinde gerçek aşkı, zevki ve eğlenceyi gerçekçi bir üslupla dile getirmiştir. O, —- benzer biçimde üzüntü ve acılarını tasavvufi kavramlardan hareketle simgesel bir üslupla yansıtan yanık bir âşık değil neşeli bir kişiliktir.
20.Bu parçada boş bırakılan bölgelere aşağıdakilerden hangisi sırasıyla getirilmelidir? (2016)
A) Hoca Dehhani – Nesimi
B) Nedîm – Fuzûli
C) Bâkî – Düşsel
D) Zâtî – Şeyhülislam Yahya
E) Bağdatlı Rûhî – Şeyh Galip

Bir gazele ilişik üç beyit şu şekildedir:
I. Ne denlü ağlasa zâr olsa âşık
Açılsa gülse gül-zâr olsa dilber

II. Cefâyı azca kılsa Hayretî’ye
Sözüm bu kim vefâ-dâr olsa dilber

III. Öpülse yâr ile yâr olsa dilber
Koculsa râm-ı dil-dâr olsa dilber
21. Bu beyitlerin şiirde yer alma sırası aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir? (2018)
A) I – III – II
B) II – I – III
C) II – III – I
D) III – II – I
E) III – I – II

Her beyti başlı başına bağımsız bir şiir olmakla beraber tüm beyitleri içinde bir duygu ve fikir birliği bulunan şiirlere Divan edebiyatında —- denir. Mesela Fuzûlî’nin gerek Divan’ında gerekse —- mesnevisinde bu türden şiirlerin sayısı oldukça fazladır.
22. Bu parçada boş bırakılan bölgelere aşağıdakilerden hangisi sırasıyla getirilmelidir? (2018)
A) yek-ahenk gazel – Leyla vü Mecnun
B) rindane gazel – Şikâyetname
C) âşıkane gazel – Rind ü Zâhid
D) yek-avaz gazel – Hadîkatü’s-Süeda
E) beytü’l gazel – Beng ü Bade

“Kuşların dili” anlamına gelen ve mesnevi nazım şeklinde yazılmış olan —- adlı yapıt, İranlı ozan Feridüddin Attar tarafınca kaleme alınmıştır. İçinde tasavvufi hikâyeler bulunan eserin Türkçe uyarlaması, yazıldığı devrin dil özelliklerini göstermesi bakımından oldukça önemlidir.
23. Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir? (2018)
A) Makâlât
B) Garibnâme
C) Mantıku’t-Tayr
D) Dânişmendnâme
E) Atebetü’l-Hakâyık

XVIII. yüzyılda yaşamış Klasik Türk edebiyatı şairidir. Sebki Hindi‘nin mühim temsilcileri içinde gösterilir. Genç yaşta divan sahibi olmuştur. Divan şiiri geleneğinin son büyük temsilcilerinden biri olarak gösterilir. Mesnevi yazma enerjisini alegorik bir yapıt olan Hüsn-ü Aşk ile kanıtlama etmiştir.
24. Bu parçada söz edilen ozan aşağıdakilerden hangisidir? (2018)
A) Nabî
B) Nedim
C) Şeyh Galip
D) Şeyhülislam Yahya
E) Hayali

Gözle konşu hakkını dinle beni
İster isen Hak seve dâ’im seni

Kırma gönlün hoş geçin mü’min isen
Dü cihânda olmak istersen esen

Konşusunu kim ederse bî-huzûr
Dü cihânda Hak anı ede kusûr

25. İçerik özelliklerinden hareketle bu beyitlerin aşağıdaki metin türlerinin hangisinden alındığı söylenebilir? (2018)
A) Surnâme B) Pendnâme C) Kıyafetnâme D) Seyahatnâme E) Gazavatnâme

Yazar — Yüzyıl — Yaratı
I — 14. yüzyıl — İskendername
Nâbî — II — Hayrâbâd
Şeyh Gâlip — 18. yüzyıl — III
26. Bu tabloda numaralanmış bölgelere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir? (2019)
A) (I) Âşık Paşa (II) 15. yüzyıl (III) Ferhad u Şîrîn
B) (I) Zâtî (II) 16. yüzyıl (III) Hadîkatü’s-Süedâ
C) (I) Ahmedî (II) 17. yüzyıl (III) Hüsn ü Aşk
D) (I) Ahmed Paşa (II) 18. yüzyıl (III) Hüsn ü Aşk
E) (I) Hayretî (II) 17. yüzyıl (III) Çengnâme

Gündelik yaşamın mühim bir parçası olan mutfak kültürü, divan şiirine de yansımıştır. Osmanlı mutfağının zenginliğini yansıtan baklava, güllaç, işkembe çorbası, biryan, musakka, yahni benzer biçimde geleneksel yemekler ve tatlılar, divan şairlerinin hayal dünyasında çeşitli anlamlar kazanmıştır.
27. Bu bölüme bakılırsa aşağıdaki beyitlerden hangisi, Osmanlı mutfak kültürünü temsil eden bir örnek olması imkansız? (2019)
A) Giceyle uyhuda mekteb hâcesinin gözine
Sahan böreği ile baklava gelir görünür

B) Yahni ile turşî-i şalgam verir insâna ferah
Girde balık çorbası hem virdi zarîfâne ferah

C) N’ola kılsam leb-i dildâr içün âh
Kanı âlemde bir bî-dûd helvâ

D) Dün tabîbe derd-i dilden bir devâ sormuş oldum didi
Gam yemeden özge bu derdün devâsın bilmedüm

E) İderse ehl-i meclis n’ola ikrâm
Begayet pûhtedir yahni degül hâm

Anadolu’da XVI. yüzyılda oluşmaya başlamış olan yaşam öyküsü geleneğinin ilk ürünleri, Ali Şir Nevâi’nin Mecâlisü’n-Nefâis adlı eseri örnek alınarak yazılmıştır. 1538 senesinde Sehî Bey’in değindiği; şairler hakkında bilgiler içeren Heşt Behişt adlı eseri bu türün Anadolu sahasındaki ilk örneğidir.
28. Bu parçada sözü edilen edebî tür aşağıdakilerden hangisidir? (2019)
A) Dergi B) Tezkire C) Surnâme D) Mersiye E) Menakıbnâme

Yaratı Adı

I. Divân-ı Hikmet
II. Muhakemetü’l Lugateyn
III. Atabetü’l Hakayık
IV. Dede Korkut Kitabı
V. Divânu Lugâti’t-Türk

Yaratı Özelliği

Ahmet Yesevi ve dervişleri tarafınca öne çıkarılan bir türe ilişik şiirlerin toplandığı yapıt olarak bilinir. Kaşgarlı Mahmut tarafınca yazılan bu yapıt, Türkçe-Arapça lügat niteliğindedir. Birçok hikâyeden oluşan bu yapıt, Oğuzların sosyokültürel hayatını kurgusal bir anlatımla ele alır.
29. Yukarıdaki yapıt adları ile özellikleri eşleştirildiğinde hangi iki yapıt adı dışta kalır? (2020)
A) I ve II B) I ve IV C) II ve III D) III ve V E) IV ve V

Bâtıl isteyü hakdan ayrıldum
Boynuz umdum kulakdan ayrıldum

Ne yüküm bir nefes giderici var
Ne birazcık çekmeğine yarıcı var

Ger tonuzlara olmaya emir
Âh gitti kulağ ile kuyruk

30. Bu beyitler aşağıdaki eserlerin hangisinden alınmıştır? (2020)
A) Harnâme B) Şikâyetnâme C) Mantıku’t-Tayr D) İskendernâme E) Sihâm-ı Kaza

31. Aşağıdaki açıklamalardan hangisi parantez içinde verilen terimle uyuşmamaktadır? (2020)
A) Bir kimseyi yermek amacıyla abartılı bir üslup kullanılarak yazılan şiirlere denir. (Hicviye)
B) Dört dizeden oluşan bu nazım şekli yalnızca Türk edebiyatında görülür. (Tuyuğ)
C) Uyum sağlamak amacıyla bir gazelin her dizesine kısa bir mısra eklendikten sonra oluşturulan nazım şeklidir. (Müstezat)
D) Neredeyse her kasidede yer edinen bu bölümde şairler kendilerini ve şiirlerini mübalağalı bir halde överler. (Fahriye)
E) Her beytinin dizeleri kendi içinde kafiyeli olan bu nazım şekli, divan edebiyatının en uzun nazım şeklidir. (Murabba)

—-, Kanuni’ye sunmuş olduğu şiirlerle onun himayesini kazanmıştır. Padişahın ölümü üstüne edebiyatımızın en güzel mersiyelerinden birini yazmıştır. Şairler sultanı olarak tanınan ozan, gazellerindeki kuvvetli ifade kudretiyle dikkati çeker.
32. Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir? (2020)
A) Hayâlî B) Taşlıcalı Yahyâ C) Fuzûlî D) Bâkî E) Necâtî

Divan şiirinde “hikemî tarz“ın kurucusu kabul edilen ozan, toplumsal ve siyasal huzursuzlukların yaşandığı XVII. yüzyılda yetişmiştir. Gerek sürecinin gerekse kendi mizacının etkisiyle, hikmet ve darbımesel ağırlıklı şiirler yazmıştır. Şiirlerinde duygu, hayal ve kelime
oyunlarından oldukça, tecrübeli bir devlet adamının toplumsal eleştirileri ve yol gösterici öğütleri yer alır.
33. Bu parçada söz edilen ozan aşağıdakilerden hangisidir? (2020)
A) Neşâtî B) Şeyhülislam Yahyâ C) Nef’î D) Nâilî E) Nâbî

“Esnaftandır. Ayakkabıcı olduğundan ona ‛Huffî’ şeklinde seslenmişlerdir. Öğrenim ile kazanılmış ilimlerden yoksun ve halk içinde ümmîliği ile meşhur idi. Fakat zâtında kabiliyet ve tabiatında selâkat (güzel söz söyleme kabiliyeti) olduğundan tüm söz ve ibâreleri fasih ve sahih idi. Mürettep Divan’ı ve şiirleriyle fazlaca şöhreti vardı. Şiir sanatlarından cinasa mâyildir.”
34. Bu parça aşağıdaki edebî türlerin hangisinden alınmış olabilir? (2021)
A) Seyahatname
B) Tezkire
C) Şehrengiz
D) Pendname
E) Surname

35. Aşağıdaki beyitlerin hangisi bir kasidenin “fahriye” bölümünden alınmış olabilir? (2021)
A) Lâle-hadler gene gülşende neler itmediler
Servi yürütmediler gonceyi söyletmediler

B) Ayagı yer mi basar zülfüne ber-dâr olanun
Zevk ü şevk ile virür cân u seri döne döne

C) Yok bu şehr içre senin vasf ettiğin dil-ber Nedîm
Bir perî-sûret görünmüş bir hayâl olmuş sana

D) Görüp bu hâli gül-istanda dondu cedvel-i âb
Bahâra dek durması imkansız korkarım kenâr çizer

E) Arab u Rûm’da üstâd-ı sühandır Vehbî
Acemî oldu yanında şuârası Acem’in

Fatih Sultan Mehmet ve II. Bayezid zamanında şiirler yazmıştır. Şiirleri, o daha hayattayken, tüm Anadolu ve Rumeli’ye yayılmış olduğu benzer biçimde Hüseyin Baykara’nın Herat’taki sarayında dahi okunması mümkün olmuş, kendisinden sonraki şairleri de etkilemiştir. Türk edebiyatı tarihinde Şeyhi ile Necati içinde yetişen şairlerin en tanınmışlarındandır. Onun “kerem”, “benefşe” ve “âb” redifli kasideleri, malum eserleri arasındadır.
36. Bu parçada söz edilen ozan aşağıdakilerin hangisidir? (2021)
A) Süleyman Çelebi
B) Ahmet Paşa
C) Sehi Bey
D) Taşlıcalı Yahya
E) Âşık Paşa

Ey serv-i sehi sen geleli seyr ile bağa
Baş çekmedi ar’ar
Oldukça ali-nesebler özünü saldı ayağa
Kul böldü sanavber

37. Şekil ve içerik özellikleri dikkate alındığında bu şiirin nazım şeklinin aşağıdakilerden hangisi olduğu söylenebilir? (2021)
A) Müstezat
B) Kıt’a
C) Şarkı
D) Terkibibent
E) Rubai

I.
Siz “Lim derdiniz” bana, “bir gülümsememe ne verirsin?”
“Canımı” derdim.
“Hayır” diye itiraz ederdiniz, “o aslına bakarsanız benim!”

II.
Âşık oldur kim kılur cânnı fedâ cânânına
Meyl-i cânân itmesün her kim ki kıymaz cânına

38. Aşağıdakilerin hangisi değişik edebî dönemlerden alınmış bu şiir parçalarının ortak özelliğidir? (2021)
A) Tema
B) Dil ve üslup
C) Kafiye düzeni
D) Nazım birimi
E) Ölçü

39. Aşağıdaki beyitlerin hangisi parantez içinde verilen ifadeyi örneklemez? (2021)
A) Yok sende kanâat gözün aç olduğu oldur
Rızkın erişir yoksa eğer subh eğer şâm
(var olanla yetinmeme)

B) Bir nâ-halefi cübbe vü destâr ile görsen
Eylersin anın cübbe vü destârına ikrâm
(dış görünüşe ehemmiyet verme)

C) Yazık sana kim eyleyesin hırs u tama’dan
Bir habbe için kendini âlemlere bed-nâm
(ufak duruma düşme)

D) Gör zahidi kim sâhib-i irşâd olayın der
Dün mektebe vardı bugün üstâd olayın der
(haddini bilmeme)

E) Hâlin kime açsan sana der hikmeti vardır
Öldürdü bizi âh kim bilir mi bu hikmet
(bilgisiyle övünme)

Kaynağını mukaddes kitaplardan alan bu mesnevinin vaka örgüsünde aslolan kahramanın kıskanılarak kardeşleri tarafınca kuyuya atılması, köle pazarında satılması, rüya tabirlerinde bulunması, güzelliğiyle beğenilmesi, tüm sıkıntılara karşı sabır ve sadakat göstermesi hikâyenin mühim noktalarını oluşturur. Bu hikâyedeki gömlek, kuyu, buğday ve rüya tabirleri simgesel değerleriyle anlatımı zenginleştiren unsurlardandır.
40. Bu parçada söz edilen yapıt aşağıdakilerden hangisidir? (2022)
A) Leylâ vü Mecnûn
B) Yûsuf u Züleyhâ
C) Hüsrev ü Şîrîn
D) Şem ü Pervâne
E) Vâmık u Azrâ

Çâresüz kaldum Hudâyâ çâre kıl yâ Rab bana
Nefs ü şeytandan halâs eyle beni iy pâdişâ

Bir yanum ateş olupdur bir yanumda oldı su
Od ile su arasından sen beni eyle rehâ

Hücre-i kalbüm dolu kıl şu’le-i envâr ile
Nice bir cürm ü hatâyile ola gönlüm kara

Sana yüz tutdum Hudâyâ sen hidâyet eylegil
Senden özge kime kılam pâdişâhum ilticâ

Ben Murâd’a kıl inâyet fazlunı ey zü’l-celâl
Senden özge kimsenem yokdur benüm yâ Rabbenâ

41. İçerik özellikleri dikkate alındığında bu beyitlerin aşağıdaki türlerden hangisine ilişik olduğu söylenebilir? (2022)
A) Birleştirme B) Övgü C) Münacat D) Naat E) Mersiye

Klasik Türk şiirinde kaside ustası olarak malum ozan, bilhassa fahriye bölümlerinde gösterdiği sanatlı anlatımla adından söz ettirir. Kasidelerindeki mübalağalı ifadeler ve emsalsiz hayallerle bu dönem şairleri içinde dikkat çekerken varlıklı ve uyumlu anlatımıyla Türkçenin ses zenginliğini başarıyla yansıtır. Övgü ve yergilerinde uç noktalarda gezinen şairin Türkçe ve Farsça olmak suretiyle iki divanı vardır. Ölümünden sonrasında adı, hiciv alanında sürecini aşan bir eseriyle özdeşleşir.
42. Bu parçada söz edilen ozan aşağıdakilerden hangisidir? (2022)
A) Nedim B) Nabi C) Ahmedi D) Baki E) Nef’i

Anadolu sahası şairlerinden olan — XV. yüzyılın mühim isimlerindendir. Onun başarısı; şiirlerinde halk söyleyişlerini, deyim ve atasözlerini kullanmakta gösterdiği ustalığa dayanır. Şairin ustaca değindiği şiirlerine pek oldukça ozan tarafınca nazire yazılmıştır. Bilhassa “döne döne” redifli gazeliyle tanınan ozan, yaşamış olduğu devirde Anadolu şairlerinin sultanı anlamında “Hüsrev-i Rûm” olarak anılmıştır.
43. Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir? (2022)
A) Şeyhi B) Necati C) Ahmet Paşa D) Ahmed-i Dai E) Fuzuli

Türk edebiyatında ordunun akınlarını, savaşlarını, kahramanlıklarını, zaferlerini; manzum ve mensur halde özetleyen eserlere verilen addır. Belli bir döneme ilişkin vakaları detaylı halde anlattıkları için tarihsel ehemmiyet taşıyan bu eserler, tarihçilerin çalışmalarına da ışık tutmuştur.
44. Bu parçada söz edilen tür aşağıdakilerden hangisidir? (2022)
A) Gazavatname
B) Menakıbname
C) Seyahatname
D) İskendername
E) Sefaretname

I.
Beni ağlan beni kim üstüme gelmez ölicek
Bir avuç toprak atar bâd-ı sabâdan gayrı (Necati)

II.
Ne yanar kimse bana âteş-i dilden özge
Ne açar kimse kapum bâd-ı sabâdan gayrı (Fuzuli)

45. Bu beyitlerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez? (2022)
A) İki beyitte de yalnızlık teması işlenmiştir.
B) İki beyitte de sabah rüzgârı, vefalı bir dost olarak gösterilmiştir.
C) İkinci beyitte tevriye sanatına yer verilmiştir.
D) İki beytin de kafiye düzeni aynıdır.
E) Birinci beyitte teşhis sanatına başvurulmuştur.

Birinci çadıra dört sofra kuruldu. İlk sofraya sadrazam hazretleri başkanlık etti. İkinci sofrada sağ yanda Silâhdar İbrahim Paşa ve sol yanda Nişancı Mustafa Paşa ile kapıcıbaşılardan beş ağa beraber oturdular. Üçüncü sofrada defterdar efendi, ufak ruznameci ve dokuz kapıcıbaşı ağa bir araya geldiler. Dördüncü sofrada ise yedi kapıcıbaşı, çaşnigirbaşı, çavuşlar kâtibi ve çavuş emini oturdu. Arta kalan yiyecekler vezirlerin ve ağaların yardımcılarına ikram olundu.
46. Şekil ve içerik özellikleri dikkate alındığında bu parçanın aşağıdaki edebî türlerin hangisinden alındığı söylenebilir? (2023)
A) Pendname
B) Surname
C) Şehrengiz
D) Sefaretname
E) Tezkire

Divan edebiyatında öyküleyici niteliğe haiz eserler üstüne emek harcamalar yaparken şairlerin bilhassa bir nazım şekline ağırlık verdiğini fark ettim. Bu yüzden söz mevzusu nazım şeklinde eserler veren şairlere odaklandım. Araştırmama ilk olarak bu nazım şekliyle kaleme alınan ve Türk edebiyatındaki ilk siyasetname örneği olan eserle başladım. Sonrasında ise Anadolu sahasındaki Türk edebiyatına önem vererek Âşık Paşa, Nâbi ve Şeyh Galip’in bu nazım şekliyle değindiği eserlerini inceledim. Bununla beraber hamse sahibi şairlerden bahsetmeyi de dikkatsizlik etmedim. Araştırmanın kapsamlı olabilmesi için Türk edebiyatındaki birçok şairi etkileyen değişik eserlere bakmam gerekiyordu. Bu yüzden Doğu edebiyatının Türk edebiyatına esin veren eserlerini de araştırmama kattım.
47. Bu araştırmayla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez? (2023)
A) Odaklanılan nazım şekli Türk edebiyatına İran edebiyatından geçmiştir.
B) Araştırmada Lâmî Çelebi ve Ali Şir Nevâi benzer biçimde hamse sahibi şairlerden söz edilmiştir.
C) Araştırmanın başlangıcında incelenen yapıt Yusuf Özgü Hâcip tarafınca kaleme alınmıştır.
D) Anadolu sahası Türk şairleri içinde İskendername’yi yazan şaire yer verilmiştir.
E) Şehname ve Mantıku’t Tayr benzer biçimde klasikler araştırmaya dâhil edilmiştir.

Sevgioğulları kabilesinden bir kız ve bir adam çocuk; aynı okula gider, dost olur ve birbirlerini severler. Kabile büyükleri, ikisinin evlenebilmesi için bir koşul koşar: Adam kahraman, Kalp ülkesine gidecek ve orada kimyayı bulup getirecektir. Kahraman, yolda türlü zorluklarla karşılaşır; kuyuya düşer, bir dev tarafınca hapsolunur, sonrasında bir cadının eline düşer ve Çin padişahının kızı tarafınca kandırılır. Tüm bu zorluklardan onu kurtaran Sühan adlı bir ihtiyardır. Kalp ülkesine ulaştıklarında Sühan, ona gizli saklı sırrı açıklar ve o da anlamış olur ki aramış olduğu şey kendi içindedir, ondan ayrı değildir.
48. Bu parçada söz edilen yapıt aşağıdakilerden hangisidir? (2023)
A) Leylâ vü Mecnûn
B) Hüsn ü Aşk
C) Hüsrev ü Şîrîn
D) Cemşîd ü Hurşîd
E) Şem ü Pervâne

Bağdat’ın kurtarılışı esnasında tanıştığı —-, Leylâ vü Mecnûn mesnevisini yazması mevzusunda Fuzûli’yi teşvik etmiştir. Bu mühim rolüyle beraber ozan, Türk edebiyatındaki aslolan ayrıcalıklı konumunu hamse sahibi olmasıyla kazanmıştır. Hamsesinde Yûsuf u Züleyhâ mesnevisiyle klasik bir çizgide ilerlerken Şâh u Gedâ ile emsalsiz mevzulara yönelmiştir.
49. Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdaki şairlerden hangisi getirilmelidir? (2023)
A) Hayâli Bey
B) Bâki
C) Taşlıcalı Yahya
D) Şeyhi
E) Ahmedi

Cihânı hiçe satmakdur adı aşk
Döküp varlığı gitmekdür adı aşk

Elinden şekkeri ayruğa sunup
Ağuyı kendi yutmakdur adı aşk
(…)
Var Eşrefoğlu Rûmî bil hakîkat
Vücûdı fânî itmekdür adı aşk
50. Şekil ve içerik özellikleri dikkate alındığında bu beyitlerin aşağıdaki nazım şekillerinden hangisine ilişik olduğu söylenebilir? (2024)
A) Mesnevi
B) Gazel
C) Murabba
D) Kıt’a
E) Müstezat

51. Aşağıdaki açıklamalardan hangisi ayraç ( ) içinde verilen terimle uyuşmamaktadır? (2024)
A) Kaside içinde şairin kendini övdüğü bölümdür; ozan, kendini büyük şairlerle karşılaştırarak şiirinin ve şairlik gücünün onlardan üstün bulunduğunu abartılı bir halde dile getirir. (Övgü)

B) Bir kimsenin ölümünden duyulan üzüntü ve acıyı anlatmak için kaleme alınan şiirlerdir, çoğu zaman terkibibent nazım biçimiyle yazılır. (Mersiye)

C) Tanrı’a karşı yalvarış ve yakarışlarda bulunulan şiirlerdir, çoğu zaman divanların baş kısımlarında yer edinen bu şiirler daha oldukça kaside biçimiyle yazılır. (Münacaat)

D) Bir kimseyi yermek amacıyla yazılan şiirlerdir, yerilen kişinin özellikleri abartılı ifadelerle eleştirilir. (Hicviye)

E) Tanrı’ın birliğini, kuvvet ve kudretini özetleyen dinî şiirlerdir; mukaddes bir mevzuyu ihtiva ettiği için çoğu zaman divanların başlangıcında yer verilir, kaside biçimiyle yazılır. (Birleştirme)

Karamanoğlu Mehmed Bey’in kamusal alanda ve toplumsal hayatta Türkçe konuşmayı ve yazmayı önceleyen fermanı, şairleri Türkçe yazmaya teşvik etmiştir. —- ilkin Farsça Feleknâme adlı eserini yazmış ondan sonra Fars edebiyatında meşhur olan —- adlı eseri Türkçeye çeviri etmiştir. Eserde tasavvuf yoluna yeni girenlerin yolculuğu, otuz kuş vasıtasıyla anlatılmıştır. Hüdhüd kuşu da Tanrı’ın varlığına ve birliğine erişme yolunda onların içsel rehberi olmuştur. Yaratı, hem bu simgesel içinde ne olduğu hem de şairin Türkçe dil bilincini vurgulamasıyla Türk edebiyatı tarihinde mühim bir yere haizdir.
52. Bu parçada boş bırakılan bölgelere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir? (2024)
A) Yunus Emre – Risaletü’n-Nushiyye
B) Ahmedi – İskendernâme
C) Şeyh Galip – Hüsn ü Aşk
D) Mevlana – Mesnevî
E) Gülşehri – Mantıku’t-Tayr

Genç yaşlarında eğitimini ilerletmek suretiyle İran’a giden sanatçı, burada tasavvuf ve tıp eğitimi görür. Hacı Bayram Veli’ye doğal olarak olarak —- mahlasını alır. Çelebi Sultan Mehmed’i tedavi etmiş olduğu için kendisine Tokuzlu köyü timar olarak verilir. Ozan, Tokuzlu köyüne giderken timarın eski sahiplerince yolu kesilir ve tartaklanır. O da bu durumu ironik bir üslupla kaleme alarak Türk gülmece ve yergi edebiyatının mühim bir örneği olan —- adlı manzum bir hikâye ile sultana bildirir.
53. Bu parçada boş bırakılan bölgelere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir? (2024)
A) Nabi – Hayriyye
B) Şeyhi – Harnâme
C) Nef’i – Sihâm-ı Kaza
D) Âşık Paşa – Garibnâme
E) Fuzuli – Şikâyetnâme

Osmanlı Devleti’nde XVII. yüzyılın ikinci yarısından itibaren öteki ülkelere gönderilen elçilerin yolculuklarını rapor etmeleri istenmiştir. Ehemmiyet verilen bu raporlar, ondan sonra yazılan resmî tarihlerde belge olarak da kullanılmıştır. Kaleme alınan ve takrîr adında olan bu raporların bir kısmı meraklı, parlak zeka ve üslup sahibi elçiler tarafınca esere dönüştürülmüştür. Bunların bazıları bizzat elçiler tarafınca yazılırken bazıları da elçilerin yanında bulunan edip yada şairlerce kaleme alınmıştır.
54. Bu parçada söz edilen edebî tür aşağıdakilerden hangisidir? (2024)
A) Surname
B) Ruzname
C) Fütüvvetname
D) Seyahatname
E) Sefaretname

XVI. yüzyıl şairlerinden Fuzuli’nin manzum ve mensur olmak suretiyle Türkçe, Farsça ve Arapça değindiği birçok eseri vardır. Mensur olan Türkçe eserlerinden —-, Hz. Hüseyin’in şehit edilişini anlatırken mektup şeklinde değindiği —-, onun kişisel yaşamına ışık meblağ.
55. Bu parçada boş bırakılan bölgelere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir? (2025)
A) Hadikatü’s-Süeda – Şikâyetnâme
B) Beng ü Bâde – Leylâ vü Mecnûn
C) Rind ü Zâhid – Şikâyetnâme
D) Leylâ vü Mecnûn – Rind ü Zâhid
E) Hadikatü’s-Süeda – Beng ü Bâde

Anadolu sahasının hamse sahibi ilk şairidir. En tanınmış eseri, Yûsuf u Züleyhâ’dır. Molla Cami’nin tesirinde kalmış olarak değindiği eserini emsalsiz bir halde, millî ve mahallî ögelerle tekrardan kurgulamıştır. Yaratı, yazıldığı devrin yalın ve akıcı Türkçesini yansıtması bakımından ayrı bir ehemmiyet taşımaktadır.
56. Bu parçada söz edilen ozan aşağıdakilerden hangisidir? (2025)
A) Şeyhi
B) Hamdullah Hamdi
C) Necati
D) Ahmet Paşa
E) Taşlıcalı Yahya

Cümle mahlûkun görürsün dâ’imâ ahvâlini
On sekiz bin âlemin rızkın verirsin bî-suâl

Cümle eşyâ birliğine şâhid olupdur senin
Cümle varlık varlığına âlem içre oldu dâl

Zâtının mâhiyetine eremez fehm ü ukûl
Hikmetinin kudretine eremez vehm ü hayâl

57. İçerik özellikleri dikkate alındığında bu beyitlerin aşağıdaki türlerin hangisinden alındığı söylenebilir? (2025)
A) Naat
B) Tevhit
C) Övgü
D) Münacat
E) Mersiye

Ağ benzer biçimde örülmüş bostanları fazla olup kavunu, karpuzu, lahana ve badincanı oldukça olur. Çevresi geniş, fiyatı ucuz dedikleri yer tam burasıdır. Arzı mahsuldârdır. Geniş vilâyeti mâmur, buğdayı ve sâir erzakı meşhûr; nafakası güzel, mezraası bolca, berekâtı oldukça, nimetleri çeşitli, nice bin kaynak ve nehirleri akmakta olan mâmur bir yerdir. O denli ucuzluktur ki en iyisinden, deve dişi benzer biçimde buğdayın beş eşek yükü bir guruşadır.
58. İçerik özellikleri dikkate alındığında bu parçanın aşağıdaki türlerin hangisinden alındığı söylenebilir? (2025)
A) Tezkire
B) Surname
C) Fütüvvetname
D) Sefaretname
E) Seyahatname

CEVAPLAR VE AÇIKLAMALAR

1. E — Çengnâme Gülşehrî’nin değil; en malum “Çengnâme” Ahmed-i Dâî’nindir.
2. C — III (Şikâyetnâme: mektup/düzyazı) ve VI (Hadikatü’s-Süedâ: manzum-mensur mersiye) mesnevi değildir.
3. D — Mahlas kullanımı iki gelenekte aslına bakarsanız eskiden beri var; “yakınlaşma” göstergesi sayılmaz.
4. E — IV’teki tarif “zihaf”tır; “îmale”nin tanımı verilmemiş olur.
5. D — “Özlü ve güzel anlamlı beyit” = beytü’l-hikmet/beytü’l-gazel; “taç beyit” mahlas beyti için kullanılır.
6. A — “Nazire”, üslup taklidiyle yazma (yansılamak periyodu) için uygun terimdir.
7. E — Beyitte rindâne/zevk anlayışı var; aşkî duygular baskın değil.
8. A — Mersiye toplumsal/siyasal bir vakaya (Şehzade Mustafa) eğilir; “toplumsal konulardan uzak” yargısıyla örtüşmez.
9. D — Lâle Devri, dış gerçeklik; bu yüzden Nedim ve tercih edilen şekil şarkı.
10. E — Tezkirede şairlerin kendi şiirleriyle “geniş” oto-değerlendirmeleri yer almaz.
11. D — “Boynuz uman eşek…” anlatısı Şeyhî – Harnâme’dir.
12. B — Mensur hamse ve ağır/süslü nesirde Nergisî.
13. C — Tanımlar kaside, gazel, mesnevi, musammat’ı kapsıyor; “muhammes” yok.
14. C — Sa‘dâbâd teması Nedîm’de belirgindir.
15. A — “Biçim-ı kadîm” burada Divan şiiridir.
16. E — “Şehrin güzellikleri” Şehrengiz’dir; “Sûrnâme” değil.
17. D — II (Nasihatnâme ≠ lirik, didaktiktir) ve IV (Menâkıbnâme ≠ satirik) yanlış eşleşmiş.
18. C — Türk nesrine edebî kimlik: Sinan Paşa – Tazarrunâme.
19. A — Hayriyye didaktiktir; hiciv/gülmece örneği sayılmaz.
20. B — Zevk-eğlenceyi gerçekçi işleyen Nedîm; “yanık âşık” karşıtı Fuzûlî.
21. E — Matla iki mısraı da kafiyeli olan III; mahlaslı makta II sona gelir: III-I-II.
22. A — “Beyitler arası bütünlük” = yek-ahenk gazel; Fuzûlî’nin Leylâ vü Mecnun’unda da çoktur.
23. C — “Kuşların dili” = Mantıku’t-Tayr (Attâr).
24. C — Sebk-i Hindî’nin 18. yy’daki büyük adı: Şeyh Gâlib (Hüsn ü Aşk).
25. B — Nasihat, güzel geçinme vb. = Pendnâme.
26. C — (I) Ahmedî – 14. yy – İskendernâme; (II) 17. yy (Nâbî); (III) Hüsn ü Aşk.
27. D — Yiyecek-içecek çağrışımı yok; ötekiler mutfak terimleri ihtiva eder.
28. B — Ozan biyografileri ve şiir örnekleri: Tezkire.
29. C — Verilen nitelikler I (Divân-ı Hikmet), IV (Dede Korkut), V (Dîvânu Lugât) ile örtüşür; dışta kalan II ve III.
30. A — Alıntı Harnâme’dendir.
31. E — “En uzun nazım şekli” mesnevidir; murabba dört mısralı benttir.
32. D — “Şairler sultanı”, Kanuni mersiyesi: Bâkî.
33. E — “Hikemî biçim”ın kurucusu: Nâbî.
34. B — Biyografik üslupla ozan tanıtımı: Tezkire.
35. E — “Vehbî usta-ı sühan…” kendini övme = kasidede fahriye.
36. B — Fatih-II. Bayezid devri, kasideleriyle meşhur: Ahmet Paşa.
37. A — Uzun mısralara kısa “ziyade” mısralar ekli yapı Müstezattır.
38. A — İki parçada ortak olan “aşk uğruna can feda” temasıdır.
39. E — Verilen beyit “bilgisiyle övünme”yi örneklemez; ötekiler parantezdeki kavramlarla örtüşür.
40. B — Kuyu, gömlek, rüya vb. motifler: Yûsuf u Züleyhâ.
41. C — Tanrı’a yakarış/istek = Münâcât.
42. E — Kaside ustası, hicivde zirve (Sihâm-ı Kazâ): Nef’î.
43. B — XV. yy, atasözü-deyim ustası, “döne döne” gazeliyle meşhur: Necâtî.
44. A — Ordunun gazâları/savaşları: Gazavatnâme.
45. C — İkinci beyitte açık bir tevriye yoktur; öteki hükümler (yalnızlık, bâd-ı sabâ, kafiye, teşhis) doğrudur.
46. B — Şenlik/düğün protokolü ve sofralar: Sûrnâme.
47. D — Metin Âşık Paşa, Nâbî, Şeyh Gâlib der; İskendernâme’ci Ahmedî’den söz edildiğine dair ipucu yok.
48. B — Kimiya arayışı, Kalp ülkesine seyahat, Sühan rehberliği: Hüsn ü Aşk.
49. C — Bağdat’ta Fuzûlî’yi Leylâ vü Mecnun’a teşvik eden, hamse sahibi: Taşlıcalı Yahyâ.
50. B — Beyitlerle, mahlaslı son beyitle ve “adı aşk” redifiyle gazel.
51. A — “Kaside içinde şairin kendini övdüğü bölüm” fahriyedir; “övgü” övgünün muhatabına yazılır.
52. E — Gülşehrî, ilkin Feleknâme (Farsça), sonrasında Mantıku’t-Tayr’ı Türkçeye adapte eder.
53. B — Hacı Bayram’a bağlanıp “Şeyhî” mahlasını alır; timar vakası → Harnâme.
54. E — Elçilik raporlarından doğan edebî tür: Sefâretnâme.
55. A — Mensur Türkçe yapıt Hadîkatü’s-Süedâ; mektup biçimli yapıt Şikâyetnâme.
56. B — Anadolu sahasında ilk hamse sahibi ve “Yûsuf u Züleyhâ”sıyla meşhur: Hamdullah Hamdî.
57. B — Tanrı’ın birliği/kudreti anlatılır = Tevhîd.
58. E — Coğrafya, ürün, fiyat, bolluk anlatımı = Seyahatnâme (Evliya seçimi).

Ek olarak bakınız: