Kategoriler: Genel

Helal Nedir? Helal Gıda, Helal Kesim Nedir?

Helal Nedir?

Helal” (Arapça ḥalāl) kelimesi, İslam dininde “izin verilen, meşru, yasal yada uygun” anlamına gelir. Helalin karşıtı ise “haram“dır; kısaca dinen yasaklanmış olan şeyler. Helal, İslam dini açısından yapılması caiz olan (izin verilen) davranışları yada tüketilebilecek ürünleri ifade eder.

TDK Güncel Türkçe Sözlükte “Helal”:

helal, -li

(wc:li, l ince okunması mümkün), Arapça ḥalāl

1. ödat, din bilimi Dinin kurallarına aykırı olmayan, dinî bakımdan yasaklanmamış olan, haram karşıtı.

2. ödat Kurallara, geleneklere uygun.

3. zarf Kurallara, geleneklere uygun olarak:
      Helal kazanılmış para.

4. isim, mecaz Nikâhlı eş.

5. ünlem Bir durumun beğenildiğini göstermek için “bravo, aferin” anlamında kullanılan bir söz.

Sözcük Öbekleri

  • helal etmek: üstünde hiçbir hak iddia etmeksizin affetmek.
  • helal olmak: yapılmasında yada kullanılmasında dinen sakınca bulunmamak, uygun ve yerinde olmak.
  • helal olsun:

1. bir hizmet yada özverinin istenilerek yapıldığını ve takdir edildiğini göstermek için kullanılan bir söz:
“Yol güzel, tarlalar eli bol / Helal olsun yol parası” – Bedri Rahmi Eyüboğlu

2. “hakkımı helal ediyorum” anlamında kullanılan bir söz.

3. bir davranış karşısında sitemle söylenen bir söz:
Helal olsun, bunu senden beklemezdim.

  • helal süt emmek: doğruluktan ayrılmamak.
  • helalühoş: Yapılmış bir iyilikten, yardımdan söz edilirken buna pişman olunmadığını anlatmak için söylenen helalühoş olsun cümlesinde geçen bir söz.

Dikkat!

halel” kelimesiyle sıkça karıştırılır. “halel” kelimesi Arapça kökenlidir; bozulma, bozukluk, hasar, zarar anlamlarını taşır.

Helal Besin Nedir?

Helal besin, İslam dini kurallarına uygun olarak üretilmiş, hazırlanmış ve işlenmiş yiyecek ve içeceklerdir. Bu tür gıdalar Müslümanlar için tüketilebilir kabul edilir.

Helal Gıdanın Temel Özellikleri:

1- İçeriğinde haram madde bulunmaz:

    • Domuz ve domuzdan elde edilmiş ürünler (jelatin vb.)
    • Alkol ve sarhoş edici maddeler.

2- Katkı maddeleri de helal olmalıdır:

    • Besin katkıları bitkisel ya da helal hayvansal kaynaklı olmalıdır.

3- İşlenme aşamaları helal koşullara uygun olmalıdır:

    • Üretim esnasında helal olmayan ürünlerle temas etmemelidir.
    • Temizlik ve hijyen koşulları sağlanmalıdır.

Mevzuyu birazcık daha açarsak;

  • Domuz Eti ve Ürünleri: Domuz eti ve domuzdan elde edilmiş hiçbir ürün (jelatin, bazı katkı maddeleri vb.) helal değildir.
  • Kan: Kan tüketimi haramdır. Bundan dolayı kesilen hayvanın kanının tamamen akıtılması gerekir.
  • Alkol ve Sarhoş Edici Maddeler: Alkol ve her türlü sarhoş edici madde haramdır. İçinde alkol bulunan yiyecek yada içecekler de helal kabul edilmez.
  • Leş: Kendiliğinden ölmüş hayvanların eti haramdır.
  • Dinî Usullere Uygun Kesim: Eti yenen hayvanların belirli İslami usullere bakılırsa kesilmesi şarttır.
  • Zararı dokunan ve Zehirli Maddeler: İnsan sağlığına zararı olan yada zehirli maddeler içeren gıdalar helal değildir.
  • Temizlik ve Hijyen: Besin üretimi ve işlenmesi süreçlerinin temizlik ve hijyen kurallarına uygun olması gerekir.

Helal Kesim Nedir?

Helal kesim, İslam dinine bakılırsa eti yenecek hayvanların belirli usullere bakılırsa kesilmesidir. Bu kesim şekli, hayvanın eziyet çekmesini en aza indirmeyi ve etinin dinî açıdan tüketime uygun hale gelmesini sağlamayı amaçlar.

Helal kesimin temel şartları şunlardır:

  • Kasabın Müslüman Olması: Hayvanı kesecek kişinin Müslüman olması gerekir. (Bazı mezheplerde ehli kitap olan Yahudi ve Hristiyanların kestiği hayvanların da helal olabileceği kabul edilir.)
  • Besmele Çekmek: Kesim esnasında “Bismillah, Allahu Ekber” (Tanrı’ın adıyla, Tanrı uludur) denilerek Tanrı’ın adı anılmalıdır. Besmelenin kasten (bilerek, bile bile) terk edilmesi Hanefi mezhebine bakılırsa eti haram kılar, unutularak terk edilmesi ise helal kabul edilir.
  • Şah Damarı, Yiyecek ve Nefes Borusu: Hayvanın şah damarları (boyun kısmındaki iki ana damar), yiyecek borusu ve nefes borusu keskin bir bıçakla hızlıca kesilmelidir. Bu, kanın hızlıca akmasını sağlar.
  • Acıyı Azaltma: Kesimden ilkin hayvanın rahatlatılması, bıçağın hayvanın gözü önünde bilenmemesi ve bir hayvanın ötekinin önünde kesilmemesi benzer biçimde acıma esaslarına uyulur. Yalnız “hayvanın ötekinin önünde kesilmesi” değil, insanların -özellikle çocukların- gözleri önünde kesilmesi de hiçbir insanî/vicdanî kurallara ve acıma esaslarına uymaz.
  • Tam Kan Akışı: Hayvanın canı tamamen çıkmadan derinin yüzülmesi yada haşlama benzer biçimde işlemler yapılmamalıdır. Bu, kanın tamamen akmasını ve etin daha hijyenik olmasını sağlar.
Bul-Tikla

Son Yazılar

Maslow Kimdir? – Türk Dili ve Edebiyatı

Maslow Abraham Harold Maslow (D: 1 Nisan 1908, Brooklyn, New York, ABD – Ö: 8…

1 dakika ago

Bilimkurgu Edebiyatı – Türk Dili ve Edebiyatı

Türk Edebiyatında ve Dünya Edebiyatında Bilimkurgu Bilimkurgu Edebiyatı Bilimkurgu, bilimsel gelişmeler ve teknolojiyle beslenen, hayal…

7 saat ago

Fars (İran) Edebiyatı – Türk Dili ve Edebiyatı

Fars (İran) Edebiyatı Fars edebiyatı (Pers edebiyatı), dünya kültür tarihinin en varlıklı ve etkili edebiyat…

13 saat ago

Mütercim Âsım – Türk Dili ve Edebiyatı

Çevirmen Âsım Çevirmen Âsım (D: Gaziantep, 1755 – Ö: İstanbul, 1819) Dilci, ozan ve tarihçi.…

20 saat ago

2024 Yerel Seçimlerinde Kullanılan Reklam Filmlerinin Göstergebilimsel Analizi: AK Parti’nin “Hatıran Yeter” Ve CHP’nin “İşimiz Gücümüz Türkiye” Örneği

Medya, bireylerin gündelik yaşam pratiklerinden siyasal tercihlerine kadar uzanan çeşitli alanları biçimlendirmede tehlikeli sonuç rol…

24 saat ago

Şeyh Bedreddin Kimdir? – Türk Dili ve Edebiyatı

Şeyh Bedreddin Simavna Kadısı Oğlu Şeyh Bedreddin (D: Simavna, 1359 – Ö: Serez, 1420) Mutasavvıf,…

1 gün ago