Kati İnançlılar – Eric Hoffer
| Tür: | Roman |
| Yazar: | Eric Hoffer |
| Yayınlanma Zamanı: | 2019 |
| Yayınevi: | Olvido |
| ISBN: | 9786056923975 |
Karakterler
Kati İnançlılar bir kurgu eseri olmadığı için romandaki benzer biçimde bireysel karakterler içermez. Sadece Eric Hoffer, kitabında kitle hareketlerini oluşturan insan tiplerini karakter işlevi görecek şekilde ele alır:
Kati İnançlı: Yaşamını mukaddes saydığı bir dava uğruna feda etmeye hazır kişi. Kitle hareketlerinin temel taşıdır.
Söz Ustaları: Yazarlar, şairler, düşünürler ve hatiplerdir. Mevcut düzeni sorgulayan, kitlelerin zihninde değişiklik fikrini uyandıran kişilerdir.
Fanatikler: Hareketin doğuş ve gelişme aşamasında yer edinen, tutkulu ve bir çok süre yıkıcı bireylerdir.
Fiil Adamları: Hareket iktidara ulaştıktan sonrasında düzeni kuran, aşırılıkları törpüleyen ve sürekliliği elde eden kişilerdir.
Taraftarlar: Hoşnutsuzlar, dışlanmışlar, yoksullar, ilinti arayışındaki bireyler; kitle hareketlerinin en kolay etkilenen kesimidir.
Mevzusu
Kati İnançlılar, dini, siyasal, toplumsal ve milliyetçi kitle hareketlerinin ruhsal temellerini inceleyen bir fikir eseridir. Eric Hoffer, kitle hareketlerinin niçin ortaya çıktığını, hangi insan tiplerinden beslendiğini ve iyi mi büyüyüp dönüştüğünü çözümleme eder. Kitap, ferdin kimliğini yitirerek bir davaya bağlanma sürecini, fanatizmin doğuşunu ve kitlelerin iyi mi yönlendirildiğini eleştirel bir bakış açısıyla ele alır.
Kati İnançlılar Özeti
Eric Hoffer, Kati İnançlılar adlı eserinde tüm kitle hareketlerinin ortak ruhsal dinamiklerini anlamaya çalışır. Ona bakılırsa ister dini ister siyasal olsun, kitle hareketleri kati kuramlardan fazlaca gözleme dayalı savlar üstüne kuruludur. Bu hareketlerin merkezinde, yaşamını mukaddes bir amaç uğruna feda etmeye hazır olan “kati inançlı” bireyler yer alır.
Hoffer, kitle hareketlerinin cazibesini iki temel arzu üstünden açıklar: değişiklik isteği ve ikame arzusu. Kişi, başarısızlıklarını ve yetersizliklerini yeni bir kimlikle telafi etmek ister. Bu yüzden yoksullar, dışlanmışlar, uyumsuzlar ve hayata karşı hoşnutsuzluk duyanlar kitle hareketlerine daha kolay bağlanır. Sadece Hoffer, imtiyazlı kesimlerin de benzer seviyede tutucu ve yönlendirici olabildiğini vurgular.
Bir kitle hareketinin doğabilmesi için yalnızca yoksulluk kafi değildir; geleceğe dair kuvvetli bir inanç, aşırı özgüven ve değişime duyulan açlık gereklidir. Umutla dolu bireyler, ellerinde somut bir güç olmasa bile büyük yıkımlara yol açabilecek cesareti gösterebilirler.
Hoffer, kitle hareketlerinin taraftarlarını bir arada tutan unsurları; nefret, öykünmek, liderlik, ikna, zorlama, fiil ve kuşku başlıkları altında inceler. Hareketler, ferdin benliğini silikleştirip onu kuvvetli ve görkemli bir bütünün parçası hâline getirerek fedakârlığı artırır. Gelecek yüceltilirken şimdiki süre değersizleştirilir ve kişi ile gerçeklik arasına bir öğreti perdesi çekilir.
Yazar, kitle hareketlerinin gelişimini üç aşamada ele alır. Ilkin söz ustaları, mevcut düzeni sorgulayıp değişiklik fikrini yayar. Arkasından fanatikler, hareketi büyütür ve radikalleştirir. Son aşamada ise fiil adamları, hareketi kurumsallaştırarak aşırılıkları dizginler ve iktidarı yönetir. Bu aşamaların yanlış kişiler tarafınca yürütülmesi, hareketin başarısızlıkla sonuçlanmasına neden olur.
Hoffer, kitle hareketlerinin etken dönemlerinin yıkıcı olabileceğini ve bu aşamanın sonsuza kadar sürmemesi icap ettiğini vurgular. Gandhi örneği üstünden, bir hareketin doğru zamanda sona erdirilmesinin bile erdem olabileceğini savunur.
Kati İnançlılar, kitle psikolojisini, fanatizmi ve ideolojik bağlılığı idrak etmek isteyen okurlar için kuvvetli, düşündürücü ve hâlâ güncelliğini korumuş olan bir müracaat eseridir.
Kati İnançlılar – Kitap Açıklaması
Bu kitap tam teşekküllü bir ders kitabı değildir. Bu bir düşünceler kitabıdır ve yeni bir yaklaşıma işaret etmiş olduğu ve yeni soruların dillendirilmesine yardım etmiş olduğu sürece yarı-hakikatlerden kaçınmaz. “Bir kaideyi resmetmek için,” der Bagehot, “epeyce abartmanız ve epeyce şeyi dışarıda bırakmanız şarttır.”
“Yirminci yüzyılın en etkili kitaplarından.” Time
Alman asıllı dünyaca meşhur ABD’li düşünür Eric Hoffer’in, Nazizmin ilgasından sonrasında ve Soğuk Harp’ın tırmanmasından derhal ilkin yazıya döktüğü Kati İnançlılar, temelde kitle hareketlerinin ve bu hareketlere katılan bireylerin psiko-politikasına dair mühim ve provokatif düşünceler barındıran bir yaratı.
Hoffer bu kitabında, kendi ülkülerine ulaşmak için lüzumlu enerjiyi kitlelere “pompalayan” dinî ve ideolojik hareketlerin gelişme safhalarını, beslenme kaynaklarını, kişi ve cemiyet üstündeki emek verme mekanizmalarını, bağlayıcı ve zorlayıcı yapılarını irdelerken, okuru da bu mevzular üstüne her daim sorgulamaya –ara sıra kendisine cephe alınmasını dahi göze alarak– teşvik ediyor. Yazıldığı 1951 yılından bu yana birçok dile çevrilen ve tüm dünyada çoksatar olan Kati İnançlılar, günümüz yaşamına hâlâ ışık tutan bir yapıt.
(Tanıtım Bülteninden)
