Mississippi’de Hayat Özeti, Konusu ve Karakterleri

Mississippi’de Yaşam – Mark Twain

Karakterler

Samuel Clemens (Anlatıcı): Kitabın en mühim kişisi anlatıcının kendisidir. Gençliğinde Mississippi kıyısında büyüyen, buharlı vapur pilotluğunu büyüleyici bir meslek olarak gören, sonrasında bu işin ne kadar zor ve disiplinli bulunduğunu öğrenen kişidir. Britannica, Twain’ın gerçek adının Samuel Langhorne Clemens bulunduğunu ve Mississippi’deki pilotluk deneyiminin hem hayatında hem de yazar kimliğinde mühim yer tuttuğunu belirtir.

Başta pilotluğu duygusal bir serüven şeklinde görür, fakat eğitim esnasında bunun bellek, dikkat, sabır ve teknik data gerektiren ciddi bir iş bulunduğunu anlamış olur. Kendi acemiliğini saklamaz; tam tersine, hatalarını anlatarak hem gülünç hem de öğretici bir anlatıcı olur.

Mr. Bixby: Usta bir pilot ve öğretmendir. Twain’ın da çırak pilotluk dönemindeki en mühim öğretmenidir. Twain onu pilotluk mesleğine kabul ettirir ve onun yanında nehirde yön bulmayı, kıyı işaretlerini okumayı, tehlikeleri fark etmeyi öğrenir. Sert, deneyimli, ergonomik zekalı ve disiplinlidir. Öğrencisine kolaylık sağlamaz ve ondan her şeyi hatırlamasını, dikkatli olmasını ve korkuya kapılmamasını bekler. Kimi zaman kaba yada ürkütücü görünür, fakat amacı Twain’ı gerçek bir pilota dönüştürmektir. Bu yüzden Bixby, kitapta “zorlayıcı fakat öğretici mentor” tipidir.

Mr. Brown: Twain’ın karşılaşmış olduğu daha negatif pilot tiplerinden biridir. Kitapta bilhassa Twain’la yaşamış olduğu gerginlikler ve sert tavırlarıyla öne çıkar. Twain’ın anlatımında Brown, Bixby’den değişik olarak öğretici olmaktan fazlaca baskıcı ve sinir bozucu bir figürdür.

George Ritchie: George Ritchie, Twain şeklinde nehirde yetişen bir başka çıraktır. Ritchie nüktedan, alaycı ve birazcık da kışkırtıcıdır. Twain’ın acemiliğini farklıdır ve bununla eğlenir. Bu yönüyle kitapta genç çıraklar arasındaki rekabeti ve dere çevresinin kaba mizahını temsil eder.

George Ealer: Sakin, nazik, iyi huylu ve mesleğinde yetkin biridir. Brown’ın sertliğine karşılık, dere dünyasında daha insancıl ve dengeli bir erişkin figürü olarak görünür.

Mevzusu

Mark Twain’ın gençliğinde Mississippi Nehri’nde buharlı vapur pilotu olma sürecini ve seneler sonrasında aynı nehri tekrardan ziyaret ettiğinde görmüş olduğu değişimleri anlatır. Kitap, Mississippi Nehri’nin tehlikeli, büyüleyici ve devamlı değişen yapısını merkeze alır. Twain hem kendi anılarını hem de dere çevresindeki insanları, şehirleri, meslekleri ve Amerikan toplumundaki dönüşümü mizahi bir üslupla aktarır.

Mississippi’de Yaşam Özeti

Kitap Mississippi Nehri’ni yalnızca bir coğrafya unsuru olarak değil, Amerikan yaşamının büyük sahnesi şeklinde ele alarak adım atar. Twain ilkin nehrin zamanı, büyüklüğü, değişken akışı ve ABD’daki merkezi görevi üstüne bilgiler verir, fakat bunu kuru bir tarih kitabı diliyle değil, abartı, alay ve gözlem gücüyle yapar. Bu giriş bölümleri, nehrin hem fizyolojik olarak tehlikeli ve değişken hem de kültürel olarak büyüleyici bulunduğunu gösterir.

Peşinden anlatı Twain’ın çocukluk hayaline döner. Hannibal, Missouri’de Mississippi kıyısında büyüyen çocuklar için en büyük arzu buharlı gemici, bilhassa de pilot olmaktır. Twain, sirk, korsanlık ya da başka geçici heveslerin silindiğini, fakat “steamboatman” olma hayalinin kaldığını anlatır. Bu bölüm, dere yaşamının çocuk gözünde iyi mi kahramanca ve esrarengiz göründüğünü kurar.

Kitabın en kuvvetli kısmı Twain’ın “cub-pilot”, kısaca çırak pilot olarak eğitilmesidir. Pilotluk, dışarıdan duygusal görünse de aslına bakarsak neredeyse acımasız bir bellek, dikkat ve sezgi işidir. Twain, Mississippi şeklinde devamlı değişen kumlukları, akıntıları, engelleri ve kıyı işaretlerini ezberlemenin ne kadar zor bulunduğunu vurgular. Kendi ifadesiyle pilotun “tüm nehri kafasında taşıması” gerekir.Bu yüzden kitap, bir mesleğin duygusal hayalden teknik ustalığa dönüşmesini anlatır.

Bu öğrenme sürecinde Twain’ın ustası Mr. Bixby mühim bir figürdür. Bixby sert, ergonomik ve bazen ürkütücü bir öğretmendir. Twain onun yanında hem minik düşer hem de dere okumanın gerçek anlamını öğrenir. Gece yolculukları, sığlık tehlikeleri, batıklar, kum adaları ve ani kararlar, pilotluğun yalnız cesaret değil, soğukkanlılık ve tecrübe gerektirdiğini gösterir.

Kitabın ikinci yarısında Twain seneler sonrasında Mississippi’ye geri döner. Artık gençliğinin buharlı vapur dünyası eskisi şeklinde değildir; demiryolları gelişmiş, dere şehirleri büyümüş yada değişmiş, eski dere kültürü gerilemiştir.

Bu yüzden kitabın ana duygusu yalnızca serüven değildir, hem de nostalji ve yitik hissidir. Twain gençliğinde esrarengiz görünen dere yaşamına olgun yaşlarında baktığında, ilerlemenin hem olanak hem de yıkım getirdiğini görür. Eski pilotlar, eski kasabalar, eski iş düzenleri ve eski hayaller değişmiştir.

Mississippi’de Yaşam – Kitap Açıklaması

Mississippi’de Yaşam, birçok meşhur yazara gore Amerikan edebiyatının başlangıcı kabul edilen Huckleberry Finn’in Maceraları ve Tom Sawyer’ın Maceraları kitaplarını tamamlayıcı niteliktedir. Twain, ABD’nın en büyük nehrine haiz Mississippi coğrafyasından yaşayan, nefes alan bir canlı olarak bahseder ve kitabındaki en mühim karakter olarak da onu işaret eder.

Mississippi’de Yaşam, Twain’in iç savaştan ilkin Mississippi Nehrinde buharlı vapur pilotu olarak çalmış olduğu sırada yazdığı bir anı kitabıdır. Kitap hem de Twain’in iç savaştan seneler sonrasında bölgeye yapmış olduğu detaylı seyahat yazısını da içeriyor.

Bölgenin altın çağından iç savaşın zorluklarına kadar özetleyen kitap, birazcık tasarı birazcık gerçek yapısıyla Mark Twain’in yazınsal kişiliğini en güzel tanımlayan eseridir.

İlk gerçek Amerikan yazar odur ve ondan sonrasında gelmiş olan çoğumuz onun mirasçılarıyız.

—William Faulkner

(Tanıtım Bülteninden)