Dr. Orhan Çekiç (D: 1943, İskenderun) Tarihçi, yazar.
Kısa Yaşam öyküsü
- Orhan Çekiç, 1943 senesinde Türkiye’nin Hatay ili İskenderun ilçesinde dünyaya gelmiştir.
- Liseyi Burdur’da tamamlamış; arkasından 1966 senesinde Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi’nin İdare ve Politika bölümünden mezun olmuştur.
- Yüksek lisans ve doktorasını Marmara Üniversitesi’nde tamamlamıştır.
- İş hayatına ilk olarak Japonya Büyükelçiliği’nde Kültür Ataşe Yardımcısı olarak başlamış, hemen sonra hususi sektörde (mesela IBM, ITT Corporation) üst düzey yöneticilik yapmıştır.
- Bilimsel nitelikli ve tarihsel çalışmalarıyla tanınır — bilhassa Türkiye’nin yakın periyodu zamanı, Cumhuriyet periyodu, Kurtuluş Savaşı ve devrimler üstüne.
- Halen Maltepe Üniversitesi bünyesinde “Mustafa Kemal Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Zamanı” alanında vazife almış, “Mustafa Kemal Atatürk Araştırma ve Uygulama Merkezi” benzer biçimde kurumlarda mesuliyet üstlenmiştir.
Emek verme Alanları ve Katkıları
- Orhan Çekiç, tarih alanında popüler düzeyde eserler üretmiş; bilhassa “İmparatorluktan Cumhuriyete” başlıklı kitap serisiyle bilinir.
- Medya ve yayıncılık alanında da etkin olmuş; radyo programları, tv yayınları ve konferanslarla tarih mevzularını halka taşımıştır.
- Çekiç’in emekleri “Cumhuriyet’in kazanımları”, “laiklik”, “Atatürk devrimleri”, “Kurtuluş Savaşı” benzer biçimde temalar çevresinde yoğunlaşmaktadır. Bu yönüyle bir öğretim üyesi, araştırmacı ve halkla kültür-toplum köprüsü olan bir figür olarak değerlendirilebilir.
Öne Çıkan Eserlerinden Bazıları
- İmparatorluktan Cumhuriyete – 1 (Mondros’tan İstanbul’a)
- İmparatorluktan Cumhuriyete – 2 (Samsun’dan Erzurum’a)
- İmparatorluktan Cumhuriyete – 3 (1920 Teşkilatlanma Sivas’tan Ankara’ya)
- 1938 Son Yıl
Niçin Önemlidir?
Orhan Çekiç, Türkiye’nin yakın geçmişine ışık tutan, hususi bir alanda derinleşmiş emekleri halk düzeyine kadar yayabilen bir bilimsel niteliği olan ve yazınsal kişiliktir. Tarih bilgisini yalnızca bilimsel niteliği olan ortamda değil, medya ve gösterim kanalıyla geniş kesime ulaştırma çabası, onun “tarih eğitiminde kamuya açık bir ses” olarak anılmasını sağlamaktadır. Hem de “Mustafa Kemal Atatürk ilkeleri”, “laiklik”, “Cumhuriyet değerleri” benzer biçimde toplumsal ve kültürel açılardan duyarlı olunan büyük temalarla ilgilenmiş olması, bilimsel niteliği olan kimliğinin yanında toplumsal mesuliyet perspektifiyle de değerlendirilmesine olanak verir.
Kısa Değerlendirme
- Kuvvetli yönleri: Tarihsel kaynakları erişilebilir halde sunma, bilimsel niteliği olan düzeyi halka uygun şekilde kılma, gündelik tarih bilinci oluşturma.
- Dikkat edilmesi ihtiyaç duyulan yönleri: Tarih yorumlarında belirli ideolojik perspektifler öne çıkabilir; bundan dolayı eserlerin/yorumların değişik tarihçilerce iyi mi değerlendirildiği de dikkate alınmalıdır.
Aşağıda Orhan Çekiç’in malum kitapları, ek olarak erişilebildiği kadarıyla yazıları/konuşma yazıları yer almıştır. Tam bir katalog olmadığı ve bazı makalelerinin yayımlanmış kaynaklarda tamamlanmamış yer almış olduğu not edilmelidir.
Aşağıda Orhan Çekiç’in malum kitapları, ek olarak erişilebildiği kadarıyla yazıları/konuşma yazıları yer almıştır. Tam bir katalog olmadığı ve bazı makalelerinin yayımlanmış kaynaklarda tamamlanmamış yer almış olduğu not edilmelidir.
Öne Çıkan Kitapları
| Gösterim Yılı* | Izahat |
| “İmparatorluktan Cumhuriyete – 1 1918 Mondros’tan İstanbul’a” | 1918 yılı Mondros Mütarekesi’nden başlayıp İstanbul’un işgali sürecine odaklanan bir yapıt. |
| “İmparatorluktan Cumhuriyete – 2 1919 Başlangıç Samsun’dan Erzurum’a” | 1919 yılı sürecini Samsun çıkışı ve Erzurum Kongresi’ne kadar işliyor. |
| “İmparatorluktan Cumhuriyete – 3 1920 Teşkilatlanma Sivas’tan Ankara’ya” | 1920 yılı ve Sivas’tan Ankara’ya uzanan teşkilatlanma periyodunu kapsıyor. |
| “1938 Son Yıl” | 1938 yılı son dönemlerini ve o senenin önemini mevzu alan kitap. |
| “Mondros’tan İstanbul’a / İmparatorluktan Cumhuriyete 1” | Alternatif başlıkla 1918 Arayış olarak da geçiyor. |
* Bazı eserlerin ilk basım tarihleri net değil, yayınevine bakılırsa değişiyor.
Makaleler, Konuşma Yazıları ve Öteki Emek harcamalar
- “Lozan Konferansı Değerleri” başlıklı bir yazı/konuşma yazısı: Orhan Çekiç tarafınca, “Sevr’den Lozan’a Türkiye Cumhuriyeti Devleti Değerleri” temalı etkinlik kapsamında hazırlanmıştır.
- “İzmir’in Dağlarında Elbet Çiçekler Açar!” başlıklı yazı: 9 Eylül 1922 İzmir’in kurtuluşu üstünden tarihsel değerlendirme yapılmış.
- “Cumhuriyet’imize Giden Uzun İnce Yol” başlıklı yazı dizisi / yazı serisi olarak anılıyor.
- Ek olarak “Ermeni Problemi”, “19 Mayıs – Devrime İlk Adım”, “Rejimin Adı Cumhuriyet”, “Kaybettik: 10 Kasım” benzer biçimde belgesel gazeteler / yayınlar şeklinde emekleri bulunmaktadır.
Notlar ve Ek Bilgiler
- Kitapların tümü bilimsel niteliği olan bir kaynak şeklinde değil, çoğu zaman popüler tarih anlatımıyla yazılmış eserlerdir.
- Makalelerinin tamamı erişilebilir formatta çevrimiçi bulunmayabilir; bazıları üniversite yayınları yada konuşma bildirileridir.
- Çekiç’in tarihsel vakaları halk düzeyinde anlaşılır şekilde aktarma amacıyla yapmış olduğu emek harcamalar dikkat çekicidir.
- İleri düzey bilimsel niteliği olan hakemli makalelere dair açık sıralama bulmak sınırı olan; bundan dolayı yazı sıralaması tam kapsamlı olmayabilir.
