* Türkçe’nin iki büyük kolundan birine (Çağatay Lehçesi’ne) bağlı olarak gelişen bugünkü Özbek edebiyatı Çağatay edebiyatının bir devamıdır.
* Özbeklerin zengin bir halk edebiyatı geleneği vardır. Alpamış, Köroğlu… çevresinde oluşan destanlar; aşk öyküleri, masal, atasözü, mani, ninni, türkü, ağıt, alkış, kargış, bilmece, atışma, taşlama, sözlü halk tiyatrosu bu ürünlerdendir. Bunlar, 1918’den sonra bilimsel olarak derlenip yazıya geçirilmeye başlanmıştır. Doğal olarak bu ürünler bugünün edebiyatına da bir temel oluşturmuştur.
* Çağdaş Özbek edebiyatı, 1860’tan 1910’lu yıllara kadar bizdeki Tanzimat dönemini andıran bir hazırlık dönemi yaşamıştır.
* Biçimde eskiye, özde yeniye bağlılık gözlenmektedir.
* Edebiyat; toplumu aydınlatma, eğitim, toplumsal aksaklıklar… türünden sorunlara yönelmiştir.
* Bu farklılaşma ve Mehmet Emin Yurdakul, Ziya Gökalp, İsmail Gaspıralı’nın Türkistan’a yayılmaya başlayan düşünceleri, Özbekistan’da da bir yenilik akımı (Cedidcilik) ve millî edebiyat anlayışı uyandırmaya başlamıştır.
* Özbek edebiyatında yenilikçi (Cedidci) dönemi (1903), bu ulusal uyanışla başlamış ve 1930’lara kadar süregitmiştir. Hamza Hakimzade Niyazi, Abdurrauf Fıtrat gibi yazarlar çağdaş edebiyatın öncülüğünü yapmışlardır. Bu dönemde Terakki, Hurşit, Şöhret, Turan, Sada-yı Türkistan, Hürriyet, Ayine gibi gazete ve dergiler yayımlanmış; modern şiir, öykü, oyun… türünde eserler yazılmaya başlamıştır. Ancak, 1925’ten sonra Sovyetler Birliği’nin sanat anlayışı edebiyatta da etkisini duyurmaya başlamıştır.
* 1991’de Özbekistan’ın bağımsızlığını kazanmasıyla ülkede “ulusal içerikli” bir edebiyat gelişmeye başlamıştır.
Bu edebiyatın başlıca temsilcileri şunlardır:
Özbek Yazılı Edebiyatı
Ayrıca bakınız ⇒
Türkiye Dışındaki Çağdaş Türk Edebiyatı
Elit Ersin Edebiyat, kimi zaman bir tek bir hikâye anlatmak değildir; okuyucuyu geçmişin dar sokaklarında,…
2026 YKS (TYT-AYT) 2026 YKS (Yükseköğretim Kurumları Imtihanı) kılavuzuna nazaran en tehlikeli sonuç bölümler ve…
Tür:Bilim – KurguYazar:George R. R. MartinYayınlanma Zamanı:2021Yayınevi:DEXISBN:9786050987157KarakterlerAbner Masch: Romanın ana karakterlerinden biridir ve Mississippi Nehri’nde…
2026 TYT-AYT Türkçe – Türk Dili ve Edebiyatı 2026 YKS (TYT-AYT) Türkçe ve Edebiyat mevzuları…
Nilgün – Refik Halid KarayKarakterlerNilgün: Romanın başkahramanıdır. Kendini Osmanlı hanedanına mensup bir prenses olarak tanıtan…
Ben Ney’im – Hakan MengüçTür:Din – TasavvufYazar:Hakan MengüçYayınlanma Zamanı:2018Yayınevi:Destek YayınlarıISBN:9786053113577MevzusuKitapta, ney metaforu üstünden insanoğlunun içsel…