Prof. Dr. Yaşar Nuri Öztürk, (D: 5 Şubat 1951, Sürmene/Trabzon – Ö: 22 Haziran 2016, İstanbul) İlahiyatçı-Akademisyen-Yazar
Yaşar Nuri Öztürk, Türkiye’nin yetiştirdiği en mühim ilahiyatçılardan, hukukçularından, akademisyenlerinden ve düşünürlerinden biri olarak hem bilim dünyasında hem de halk içinde büyük bir yer edinmiştir. Onun yaşamı, fikirleri ve eserleri, çağıl çağda dinin iyi mi anlaşılması gerektiğine dair yürekli ve yenilikçi bir görüş açısı sunar.
Yaşar Nuri Öztürk’ün Kişisel ve Aile Kökeni
Yaşar Nuri Öztürk, 5 Şubat 1951’de Trabzon’un Sürmene ilçesinde dünyaya geldi. Karadeniz’in kültürel zenginliği içinde büyümesi, onun hem tinsel hem entelektüel gelişiminde belirleyici oldu. Ailesi, dini bilgiye kıymet veren bir yapıya sahipti; bundan dolayı minik yaşlardan itibaren Kur’an eğitimi aldı ve Arapça öğrenmeye başladı. Çocukluğunda süregelen bu bilimsel merak, ilerleyen yıllarda onu Türkiye’nin en yetkin ilahiyatçılarından biri hâline getirdi.
Bilimsel nitelikli Kariyerinin Temel Aşamaları
Trabzon’dan İstanbul’a Uzanan Eğitim Yolculuğu
İlk ve orta öğrenimini Trabzon’da tamamlayan Öztürk, ondan sonra İstanbul Üniversitesi İlahiyat Fakültesi’ne yerleşti. Burada klasik İslam bilimleri eğitimi alırken hem de çağıl felsefe ve hukuka yönelik ilgisi arttı.
İlahiyat ve Felsefe Eğitimindeki Derinlik
Eğitim yaşamı süresince İslam hukuku, kelam, felsefe ve tasavvuf üstüne yoğun emekler yapmış oldu. Yurt haricinde çeşitli bilimsel niteliği olan programlara katılarak internasyonal düzeyde araştırmalar yürüttü.
İslam Düşüncesine Getirmiş olduğu Yenilikçi Yaklaşımlar
Kur’an Merkezli Çağdaş Yaklaşım
Öztürk’ün İslam anlayışında en belirgin nokta, “Kur’an’a dönüş” çağrısıdır. Ona bakılırsa İslam, hurafelerden arındırılmalı, dini pratikler direkt Kur’an’ın ışığında tekrardan ele alınmalıdır.
Internasyonal Emek harcamalar ve Konferanslar
Dünyanın birçok ülkesinde konferanslar veren Öztürk, bilhassa çağıl çağda İslam’ın iyi mi yorumlanması gerektiği mevzusunda geniş kitlelere hitap etti.
Siyasal Yaşamı
Milletvekilliği Süreci
2002 senesinde İstanbul Milletvekili olarak TBMM’ye giren Öztürk, laiklik, demokrasi ve dini özgürlükler mevzusunda etken emekler yapmış oldu. Siyasal kariyeri süresince dini siyasete alet eden yaklaşımlara karşı net bir tavır sergiledi.
Eserleri ve Bilime Katkıları
En Malum Eserleri
Yaşar Nuri Öztürk’ün en tanınan kitaplarından bazıları:
- Kur’an’daki İslam
- Tanrı ile Aldatmak
- Türkçe İbadet
- İslam’da Düzeltim
- Kur’an-ı Kerim Meali (Türkiye’de en fazlaca okunan meallerden biri)
Bu eserler, hem bilimsel niteliği olan çevrede hem de halk içinde büyük yankı uyandırmıştır.
Bilimsel nitelikli Yayınları
Ulusal ve internasyonal dergilerde piyasaya sürülen fazlaca sayıda makalesi, İslam düşüncesinin çağıl çağa uyarlanması mevzusunda mühim bir literatür oluşturur.
Fikirleri ve En Oldukca Tartışılan Görüşleri
Akılcılık Temelli Din Anlayışı
Öztürk’e bakılırsa İslam’ın aslı akıl, vicdan ve adalettir. Bu yaklaşımı, bazı çevrelerce desteklenirken bazıları tarafınca eleştirilmiştir.
Hurafelerle Savaşım
Toplumda yer etmiş dini hurafelerle savaşım eden Öztürk, bu tavrıyla geniş bir kesime esin vermiştir.
Medya Kariyeri ve Halk Nezdindeki Yeri
Tv programlarında yapmış olduğu açıklamalar, onu Türkiye’nin en fazlaca konuşulan ilahiyatçılarından biri hâline getirdi. Net, yürekli ve bilimsel üslubu yardımıyla geniş kitlelerle bağ kurdu.
Ödüller ve Yaşam Boyu Katkıları
Emek harcamaları sebebiyle birçok bilimsel niteliği olan ve kültürel ödüle layık görüldü. Hem Türkiye’de hem dünyada elit bir bilimsel niteliği olan figür olarak kabul edilir.
Ölümü ve Ardında Bıraktığı Miras
22 Haziran 2016’da yaşamını kaybeden Yaşar Nuri Öztürk, geride onlarca yapıt, binlerce talebe ve geniş bir düşünce mirası bıraktı. Bugün hâlâ konuşulan ve tartışılan görüşleri, onun düşünsel tesirinin kalıcılığını gösterir.
YAŞAR NURİ ÖZTÜRK’ÜN ESERLERİ
KUR’AN, TEFSİR VE DİNİ YORUM ESERLERİ
| Yapıt | Yayımlanma Yılı |
| Kur’an’daki İslam | 1993 |
| Kur’an-ı Kerim Meali | 1995 |
| Kur’an-ı Kerim ve Türkçe Meali | 1999 |
| Kur’an’ın Temel Kavramları (2 Cilt) | 1993 |
| Kur’an Açısından Küresel Afetler | (?) |
| Kur’an Penceresinden Kurtuluş Savaşı’na Bir Bakış | 1994 |
| Kur’an Işığında İslâm | 1993 |
| Kur’an’dan Hayata Ölüm Ötesine | (?) |
| Kur’an’daki Namaz | 1994 |
| Kur’an’daki Zekât | 1994 |
| Kur’an’daki Oruç | 1994 |
| Kur’an’daki Hac | 1994 |
| Kur’an’a Yakınlaşmalar | (?) |
| Kur’an’ın Öğrettiği Yakarış | (?) |
| Kur’an’daki Dinin Temeli | (?) |
| Kur’an’da Şeytan ve Düşmanları | (?) |
| Kur’an’da Akılcılık | (?) |
| Kur’an’da İslam Hukuku | (?) |
TEOLOJİ, FELSEFE, TASAVVUF, İNANÇ
| Yapıt | Yayımlanma Yılı |
| Tasavvufun Ruhu ve Tarikatlar | 1992 |
| Tanrı ile Aldatmak | 2008 |
| İslam’da Düzeltim | 1993 |
| İslam’ın Tekrardan Yorumlanması | 1997 |
| Batılılaşma ve Din | 1989 |
| Dinde Yeni Arayışlar | 1996 |
| Din ve İnsan | (?) |
| İnsanlığın Dirilişi | 1995 |
| İman ve İnsan | (?) |
| İslam’da Büyük Günahlar | 1997 |
| İslam Felsefesi ve Çağdaş Çağ | (?) |
| İslam’ın Dirilişi | 1994 |
| İslam Iyi mi Yükselir? | (?) |
| Akıl, Bilim ve Din | (?) |
| İslam’ın Temel Yapısı | (?) |
HURAFE, ELEŞTİREL ESERLER
| Yapıt | Yayımlanma Yılı |
| Hurafeler ve Hakikat | 1990 |
| Din Maskesi Altında | 1998 |
| Din Adına Yalanlar | (?) |
| Dinin Kötüye Kullanılması | (?) |
| Emevi Dinciliğine Karşı Mücadelenin Öncüsü Ebu Zer | 1992 |
| İslam’da Yanlış Algılar | (?) |
| Dine Karşı Din | (?) |
| Din Oyunları | (?) |
| Halkın Diliyle Yaşar Nuri (dizi) | (?) |
TARİH, TOPLUM, SİYASET
| Yapıt | Yayımlanma Yılı |
| Türkçe İbadet | 1994 |
| Mustafa Kemal ve Kur’an | 1995 |
| Mustafa Kemal Atatürk’e Nazaran Türkçe İbadet | (?) |
| Laiklik ve İslam | 2003 |
| Laiklik Dine Aykırı Değildir | (?) |
| Türk Aydınının Dramı | 1993 |
| Cumhuriyet ve İslam | 1994 |
| 21. Yüzyılda İslam | 1994 |
| Türkiye ve İslam | 1992 |
| Türkiye’nin Din Anlayışı | (?) |
| Demokrasi ve İslam | 1996 |
| Siyasal İslam’ın Çöküşü | 2001 |
| Modern Dünyada İslam | (?) |
| Modernleşme ve Din | (?) |
| Ortadoğu’da Din ve Politika | (?) |
MANEVİ GELİŞİM, AHLAK VE YAŞAM FELSEFESİ
- İnsan ve Tanrı
- İnsanın Aslı
- İnsanın Kendini Keşfi
- Kainatın Ruhu
- Terbiye ve İnsan
- Aydınlık Bir Yaşam
- Ruhun Derinlikleri
- Bilgelik ve Hakikat
- Sevgi, Terbiye ve Din
BİLİMSEL VE AKADEMİK YAYINLAR
- İslam Hukukunun Temelleri
- Kelam İlmi ve Modern Yorum
- İslam Felsefesi Dersleri
- İslam Zamanı Üstüne İncelemeler
- İslam ve Bilim
- İslam’ın Evrensel Mesajı
- Çağdaş Çağda Tefsir
- Fıkıh ve Çağdaş Zamanlar
- Türkiye’de Din Eğitimi
- İslam ve İnsan Hakları
- Yorum ve Hakikat
- Bilimsel nitelikli Makaleler (çeşitli derlemeler)
- Internasyonal Konuşma Bildirileri (çeşitli derlemeler)
❓ Sıkça Sorulan Sorular
- Yaşar Nuri Öztürk kimdir?
Çağdaş İslam düşüncesine yön veren ilahiyatçı, akademisyen, hukukçu ve yazar.
- Hangi eserleri en fazlaca bilinir?
Kur’an’daki İslam, Tanrı ile Aldatmak, Türkçe İbadet en bilinenlerdir.
- Hangi alanlarda uzmanlaşmıştır?
İslam hukuku, kelam, felsefe, çağıl tefsir.
- Siyasal yaşamı var mıydı?
Evet, 2002–2007 yılları aralığında milletvekilliği yapmıştır.
- En mühim fikri nedir?
Dinin hurafelerden arındırılması ve Kur’an merkezli bir İslam anlayışı.
- Ölüm sebebi nedir?
Uzun devam eden kanser tedavisinin arkasından vefat etmiştir.
Netice – Yaşar Nuri Öztürk’ün Gelecek Nesillere Bıraktığı Bildiri
Yaşar Nuri Öztürk; bilimsel cesareti, akılcı yaklaşımı ve Kur’an merkezli anlayışıyla Türkiye’nin en mühim düşünürlerinden biri olarak kabul edilir. Onun emek harcamaları, çağıl dünyada dini anlamaya çalışan hepimiz için kuvvetli bir rehber niteliğindedir. Yaşamı, fikirleri ve eserleri, gelecek nesillere hem esin hem de mühim bir kaynak yapmaya devam etmektedir.
