Yaşama Tutunmak İçin Nedenler – Matt Haig
| Tür: | Kişisel Gelişim |
| Yazar: | Matt Haig |
| Yayınlanma Zamanı: | 2023 |
| Yayınevi: | Domingo Yayınevi |
| ISBN: | 9786051982656 |
Mevzusu
Yazar, kitapta 24 yaşlarında geçirdiği ağır depresyon ve anksiyete krizi esnasında yaşamdan kopuşun eşiğine gelmesini ve arkasından iyileşmeyi öğrenerek hayata tekrardan tutunmasını anlatır. Öykü yalnızca “iyi mi çöktüm?” değil, bununla birlikte “iyi mi yaşarım, iyi mi dayanırım, iyi mi devam ederim?” sorularına ümitli ve ergonomik cevaplar arayan bir anlatıdır.
Yaşama Tutunmak İçin Nedenler Özeti
Matt Haig, kitabın merkezine hayatındaki kırılma anını ortaya koyarak adım atar. Genç yaşlarında, dışarıdan bakıldığında düzgüsel sayılabilecek bir yaşam sürerken bigün ansızın gelen yoğun ürkü ve çökkünlük dalgasıyla sarsılır. Bu krizin dönüm noktası, Haig’in 24 yaşlarındayken İspanya’da (Ibiza’da) yaşamış olduğu büyük zihinsel çöküştür. O güne dek depresyonu tam anlamıyla tanımadığını, hatta bedeninin ve zihninin aynı anda “alarm” verdiği bu hali başlangıçta fizyolojik bir yıkım benzer biçimde algıladığını söyler. Uyku kaybolur, iştah gider, düşünceler hızlanır, korku her şeyi kaplar. Bir noktada yaşamı sonlandırma fikri tehlikeli şekilde yaklaşıri, sadece tam eşiğe ulaştığında sevdiklerini düşünmesi ve hayatta kalmanın da küçük bir ihtimal bulunduğunu fark etmesi, onu geri çeviren ilk kırıntı olur.
Bu andan sonrasında kitap, “aniden düzeldim” masalına yaslanmaz. Aksine iyileşmenin inişli çıkışlı, katmanlı ve vakit isteyen bir süreç bulunduğunu gösterir. Haig’in yanında en kuvvetli dayanaklardan biri partneri Andrea’dır. Kriz döneminde destek, bakım ve sabırla yaşamın “tekrardan kurulabilir” bulunduğunu hatırlatan bir varlık benzer biçimde konumlanır. Haig kitap süresince sık sık okura dönerek depresyonun görünmezliği, toplumdaki yanlış algılar, utanç ve damgalanma benzer biçimde meseleleri tartışır. Fena hissetmenin yalnızca “moral bozukluğu” değil, insanoğlunun gerçeklik algısını değiştiren bir sıhhat hali bulunduğunun altını çizer. Kitabın ilerleyen kısmında iyileşmeyi, büyük kararlar değil minik alışkanlıklar ve minik cesaret anlarıyla örer. Bir günü atlatmak, bedeni sakinleştirmek, zihnin yıkım senaryolarına mesafe koymak, gereksinim duyduğunda yardım istemek, yükü tek başına taşımamak… Haig, vakit geçtikçe ürkü ve karanlık düşüncelerin “ilk kezmiş benzer biçimde” öldürücü gelmemeye başladığını, tekrarların içinde bir öğrenme oluştuğunu; kısaca “bu dalga geldi fakat daha ilkin de geldi ve geçti” bilgisiyle dayanma kapasitesinin arttığını anlatır. Yaşanmış olan ilk ürkü ile “yüzüncü” ürkü içinde deneyim sebebiyle büyük fark vardır. Metnin beş bölüm halinde (Falling/Landing/Rising/Living/Being) kurgulanır ve her bölümün çöküşten hayata karışmaya doğru bir yön taşıdığını belirtir.
Finalde Haig, “tamamen bitti” demektense daha dürüst bir umuda yerleşir. Bazı günler zor olabilir; fakat zor günler tüm yaşam değildir. Okura, hayata tutunmayı elde eden sebeplerin kimi zaman oldukca minik şeyler olabileceğini -bir insan, bir cümle, bir rutin, bir sabah ışığı, bir yürüyüş, bir kitap sayfası- ve aslolan meselenin muhteşem olmak değil devam edebilmek bulunduğunu hissettirerek kapanır. Bu yüzden kitap hem bir kişisel tanıklık hem de okura “yalnız değilsin” diyen, daha iyi yaşama ihtimalini büyüten cesaret verici bir metin olarak okunması mümkün.
Yaşama Tutunmak İçin Nedenler – Kitap Açıklaması
“”Yaşamak isterim. Yaşamı yazmak, okumak, sezmek; yaşamak isterim. Göz açıp kapayıncaya dek geçen ömrümüz süresince hissedilebilecek her şeyi sezmek isterim. Depresyondan nefret ediyorum. Ondan korkuyorum. Hatta düşündükçe dehşete düşüyorum. Fakat öteki taraftan beni ben icra eden şey de o. Ve eğer –benim için– yaşamı hissetmenin bedeli buysa, ödemeye kıymet.”
Yaşama Tutunmak İçin Nedenler, dünyadaki vaktimizi en iyi şekilde geçirebilmek hakkında. Matt Haig yirmi dört yaşlarındayken kelimenin gerçek anlamıyla uçurumun kenarındaydı ve atlamak üzereydi. Bu kitap onun niçin atlamadığının, iyi mi iyileştiğinin, anksiyete ve depresyonla yaşamayı iyi mi öğrendiğinin hikayesi. Bununla beraber, iyi mi daha iyi yaşanır, daha iyi sevilir, daha iyi okunması mümkün ve daha fazlası hissedilir benzer biçimde sorulara dair iyimser ve cesaretlendirici bir bulgu yolculuğu.
Haig’in zihninden geçenleri okudukça kendimizi daha iyi görüyor, içimizdeki dehlizlere inmeye daha kolay cesaret ediyoruz. Yaşama Tutunmak İçin Nedenler, iyi hissetmenin mümkün olmadığını düşündüğümüzde, halimizden dolayı suçluluk duymadan, yaşama bir ucundan tutunabilmek için yazılmış alçakgönüllü bir manifesto.
“Görkemli. Bir oturuşta bitirdim. Acıklı, gülünç, kışkırtıcı ve içten. Depresyondan mustarip olan ya da bu şekilde birini tanıyan her insanın –kısaca hepimizin– okuması gerek.”
S. J. Watson
“Haig’in zihinsel çöküşünün ve iyileşme sürecinin hikayesi, depresyona dair anlatılar içinde en samimi ve yararlısı.”
Sunday Times
“Yaşam kurtarabilecek minik bir başyapıt”
Joanna Lumley
(Tanıtım Bülteninden)
