Bir Yaşam Iyi mi Yaşanır – İlber Ortaylı
| Tür: | Günlük – Anı |
| Yazar: | İlber Ortaylı |
| Yayınlanma Zamanı: | 2019 |
| Yayınevi: | Kronik Kitap |
| ISBN: | 9789752430990 |
Mevzusu
Bir Yaşam Iyi mi Yaşanır, gazeteci Yenal Bilgici’nin, tarihçi ve akademisyen İlber Ortaylı ile yapmış olduğu söyleşilerden oluşan bir eserdir. Kitap; insanoğlunun kendini iyi mi yetiştirmesi gerektiği, hangi yaşta neye odaklanması gerektiği, eğitimin, okumanın, seyahatin ve disiplinli bir yaşamın önemi şeklinde mevzular çevresinde şekillenir. İlber Ortaylı, informasyon ve tecrübelerini aktarırken gençlerden yetişkinlere kadar yaşamını daha bilgili yaşamak isteyen her insana yol göstermeyi amaçlar.
Bir Yaşam Iyi mi Yaşanır Özeti
Kitap, İlber Ortaylı’nın uzun yıllara dayanan bilimsel nitelikli ve kişisel tecrübelerinin, Yenal Bilgici tarafınca meydana getirilen söyleşilerle derlenmesiyle ortaya çıkmıştır. Ortaylı, yaşamı dört temel döneme ayırır: 12–25, 25–40, 40–55 ve 55 sonrası. Ona gore her devrin kendine özgü sorumlulukları ve kazanılması ihtiyaç duyulan alışkanlıkları vardır. Bu alışkanlıklar, verimli ve nitelikli bir yaşamın temelini oluşturur.
Sıhhatli bir yaşam için zararı dokunan alışkanlıklardan uzak durulması icap ettiğini vurgulayan Ortaylı, sigaranın bırakılmasını, alkolün azaltılmasını, ağır ve yağlı gıdalardan kaçınılmasını önerir. Zihinsel canlılık için ise hikâye ve roman okumanın önemine dikkat çeker. Hayatında fazlaca okuduğunu sadece eğlenmeye de zaman ayırdığını ifade eder; bugün tekrardan başlasaydı Doğu ve Batı kültürünü beraber öğreten bir üniversitede okumak, arkasından İtalya ve İran’da uzun araştırmalar yapmak isteyeceğini dile getirir.
Kimsenin insanı gelip keşfetmeyeceğini, nitelikli eğitmenleri ve doğru rehberleri kişinin kendisinin araması icap ettiğini savunur. Kendi hayatında da iyi hocalardan eğitim almak için çaba gösterdiğini bilhassa vurgular. Bilhassa 25–40 yaş aralığının, üretkenlik açısından fazlaca eleştiri bulunduğunu; bu zamanda fena alışkanlıklardan uzak durulması, yoğun şekilde okunması, gezilmesi, yeni bilgiler ve diller öğrenilmesi icap ettiğini belirtir.
Eğitim mevzusunda umutsuz olunmaması icap ettiğini söyleyen Ortaylı, çözümün daha iyi okullar, nitelikli öğretmenler ve sağlam ölçme sistemleriyle mümkün olacağını ifade eder. Öğretmenlerin cemiyet üstündeki etkisine dikkat çeker ve “Öğretmen anlattıklarıyla bir dünya kurar; iyi öğretmen toplumu kurtarmış olur,” diyerek eğitimin merkezine öğretmeni koyar.
On beş yaşın öğrenme açısından eleştiri bir eşik bulunduğunu belirten Ortaylı, dil öğrenme, müzik yada el becerilerinin bu yaşa kadar edinilmesinin önemine değinir. Aile eğitimine de geniş yer verir; evlatların ne aşırı övülmesini ne de devamlı eleştirilmesini doğru bulur. Ailenin evlatları yaşamın zorluklarına gerçekçi şekilde hazırlaması icap ettiğini savunur ve eğitimin satın alınabilecek bir şey olmadığını bilhassa vurgular.
Kitabın ilerleyen bölümlerinde İlber Ortaylı’nın beyaz perde, sanat ve kültür üstüne önerileri yer alırken, yaratı genel olarak okuyucuya daha bilgili, disiplinli ve anlamlı bir yaşam sürmenin yollarını sunar.
Bir Yaşam Iyi mi Yaşanır – Kitap Açıklaması
Daha anlamlı yaşamak için İlber Ortaylı’dan tavsiyeler…
“Yürekli olun. Kendinizi rahat hissettiğiniz alanın haricinde pencereler açın. Değişik dünyalarla sadece bu şekilde tanışırsınız. Ben hep yerimde dursaydım, dünyamı değiştirecek insanları aramasaydım, bugün tanıdığınız ben olmazdım. Bir insanoğlunun bittiği an, miskinliğe tutsak olduğu andır. İnsan, konforundan vazgeçmeyi göze almalıdır. Kendi dünyasını yerinden kendisi oynatmalıdır.”
– İlber Ortaylı
İlber Ortaylı, yediden yetmişe her insanın faydalanacağı, bilge şahsiyetinden ve yaşam tecrübesinden süzülen tavsiyelerden oluşan bir eserle karşımızda. İlber Hoca bu kitapta, bir insanoğlunun, çocukluktan itibaren yaşamın derhal her alanında gerekseme duyacağı çözümleri iyi mi bulabileceğini örnekler vererek konu alıyor. “Hepimiz kendi talihinin mimarıdır” sözünü hatırlatarak, kendi yolunu çizmenin ne anlama geldiğini tüm eleştiri noktalarıyla yorumluyor.
Bir ömrü hakkıyla yaşayabilmek ve yaşanmış olan her andan tat alabilmek için ilkin ne lazımdır?
İnsan yaşamı kaç dönemden oluşur ve her bir dönemde neleri deneyim etmek gerekir? 15, 25, 40 ve 55 yaşları niçin birer eşiktir?
İnsan kimden, ne öğrenebilir? Kendi kendini yetiştirmek iyi mi mümkün olur?
Şahıs mesleğini neye gore seçmelidir?
Bir işin uzmanı olmak ve o uzmanlık bilgisiyle çalışmak için nelere gerekseme vardır?
Bir dil, en iyi iyi mi ve ne vakit öğrenilir?
En verimli sonucu alabilmek için iyi mi çalışmak gerekir?
Mesuliyet sahibi bir insan, kendisi yada evlatları için iyi mi bir eğitim modeli aramalıdır?
Hayata kıymet katmak için ne tür insanları arayıp bulmak gerekir?
Doğru kararları alabilmek için en fazlaca kimleri dinlemek gerekir?
En iyi iyi mi gezi edilir; bir kent iyi mi dolaşılır? Hangi müze, hangi meydan, hangi sokakları görmek için dünyanın bir ucuna kadar gidilebilir?
İyi film, güzel müzik, doğru kitap nedir? Hangi temel eserleri dinlemeli, okumalı ve seyretmeliyiz?
İnsan yaşamış olduğu şehirden tam manasıyla iyi mi yararlanabilir?
“Bir Yaşam Iyi mi Yaşanır?”, ülkemizin medarıiftiharı olmuş bir tarihçinin bakış açısından, insanoğlunun dünyadaki anlam arayışına, bu arayışın tadını iyi mi çıkaracağına ve süreç süresince karşılaşacağı zorluklarla iyi mi baş etmesi gerektiğine dair fazlaca hususi bir kılavuz…
(Tanıtım Bülteninden)
