Komiklik, zekice ve ince bir düşünceyle söylenmiş, kişiyi güldürürken düşündüren nükteli ve kısa sözdür. Çoğu zaman ani, beklenmedik bir halde söylenir ve bir çok vakit bir kelime oyunu, ironi yada çarpıcı bir benzetme ihtiva eder. Komiklik, iletişimde hem eğlence hem de toplumsal bağ kurma amacıyla kullanılır.
TDK Güncel Türkçe Lügat’te Komiklik
komiklik
Fransızca esprit
1. isim İnce anlamlı, düşündürürken güldüren söz:
“Komiklik, kıtlıkta bolluk arz eden bir cevherdir.” – Necip Fazıl Kısakürek
2. isim Bir mevzunun aslolan anlamı:
“Şiirin esprisi özgür, bağımsız faaliyetin ifadesidir, uçma, insanlaştırma, aydınlanmadır, ritimdir, sanattır.” – Gürsel Aytaç
3. isim, edebiyat ► nükte.
Benzer sözcük grupları, deyimler:
- komiklik patlatmak: konuşma esnasında, beklenilmedik anda, ortama uygun hoş, nükteli yada garip söz söylemek.
- (bir şeyin) esprisi kalmamak: ilgi çekici olmaktan çıkmak.
- komiklik yapmak: nükteli, şakalı söz söylemek.
- soğuk komiklik: Güldürmeyen, niteliksiz, yersiz komiklik.
Esprinin Özellikleri:
- Zekâ ve incelik ihtiva eder:
- Komiklik, basit bir şakadan değişik olarak zeka ürünüdür. İnce düşünülmüş ve yaratıcıdır.
- Kısa ve etkili olur:
- Uzun açıklamalar içermez. Azca sözle fazlaca anlam yaratır.
- Güldürürken düşündürür:
- Hem eğlendirir hem de bir çok vakit bir bildiri ya da eleştiri ihtiva eder.
- Beklenmedik bir sonuca dayanır:
- Sözün sonu çoğu zaman tahmin edilenden farklıdır, bu da espriyi etkili kılar.
- Kelime oyunlarına karşı koyabilir:
- Aynı kelimenin değişik anlamlarını ya da benzer sesli sözcükleri kullanarak komiklik yaratılabilir.
- İroni ve kinaye içerebilir:
- Söylenen söz, aslen söylenmek istenenin tam tersi olabilir. Bu da espriye derinlik katar.
- Anlık doğar ve bağlama nazaran anlam kazanır:
- Ortam, zamanlama ve söyleniş biçimi esprinin tesirini artırır.
Komiklik ile Karıştırılabilecek Kavramlar:
- Fıkra: Çoğu zaman başı, gelişmesi ve sonu olan kısa mizahi hikâyelerdir.
- Lâtife: Daha hafifçe, latife anlamında söylenen sözlerdir.
- İroni: Alaycı bir halde, çoğu zaman tam tersini söyleyerek meydana getirilen ifade biçimidir.
- Gülmece: Komiklik dahil olmak suretiyle komedi öğelerinin tümüdür; daha geniş bir kavramdır.
