Azra Erhat Kimdir? Hayatı, Edebi Kişiliği, Eserleri

Azra Erhat (d. 06 Haziran 1915, İstanbul – ö. 06 Eylül 1982, İstanbul) Yazar.

Hümanist görüşün temsilcilerinden çevirmen, tecrübe etme ve araştırma yazarı Azra Erhat 6 Haziran 1915’te İstanbul’da hayata merhaba dedi. İlk ve ortaöğrenimini Belçika’da yapmış oldu. 1939’da Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi’ni tamamladı; Klasik Filoloji Kısmı’nde asistan olarak göreve başladı. 1946’da doçent oldu. 1948’de aynı fakültedeki öğretim üyeleri Pertev Naili Boratav, Behice Boran, Adnan Cemgil, Niyazi Berkes’le beraber, sol görüşlü olduğu sebebi öne sürülerek üniversiteden uzaklaştırıldı.

1949-1950 içinde Yeni İstanbul ve Vatan gazetelerinde çalıştı. Ondan sonra Milletlerarası Emek verme Bürosu’nda kütüphanecilik yapmış oldu. Yunan klasiklerinden yapmış olduğu çevirilerle tanınan Azra Erhat’ın ilk çevirileri Çeviri dergisinde çıktı. A.Kadir‘le beraber Homeros’un İlyada destanından yapmış olduğu çevirinin birinci cildi 1959’da Habib Törehan Bilim Ödülü’nü, üçüncü cildi 1961’de Türk Dil Kurumu Tercüme Ödülü’nü aldı.

İlyada’nın tam çevirisi 1967’de, Odysseia 1970’te yayımlandı. Sabahattin Eyüboğlu‘yla beraber çevirilmiş olduğu Hesiodos’un Theogania ve İşler ve Günler adlı yapıtlarıyla Hesiodos üstüne araştırma, 1977’de Hesiodos, Eseri ve Kaynakları adıyla basıldı. Sophokles, Aristophanes şeklinde yazarların yapıtlarını Türkçeye kazandırdı.

Yeni Ufuklar dergisinin yazarlarından önde gelen Erhat, bu mecmua çevresinde gelişen hümanizm anlayışının öncüleri içinde yer aldı. Batı uygarlığının kökenini ve Anadolu’ya dayandıran ve Anadolu kültürlerini bir tüm olarak gören Halikarnas Balıkçısı‘yla aynı görüşleri paylaştı. Kültür zamanı yorumunu, bir grup aydınla beraber başlatmış olduğu “Mavi Seyahat”larla ve Mavi Anadolu (1960), Mavi Seyahat (1962) adlarıyla yayımladığı seyahat yazılarıyla yaygınlaştırmaya çalıştı.

Denemelerinin bir bölümünü İşte İnsan-Ecce Homo (1969) ile Sevgi Yönetimi (1978) adlı kitaplarda topladı. Kendi alanının mühim kaynak kitaplarından önde gelen Mitoloji Sözlüğü‘nü (1972), Mektuplarla Halikarnas Balıkçısı (1976) ve Troya Masalları (1981) adlı çocuk kitabı izledi. 1983’te adına, Yazko Tercüme Dergisi tarafınca tercüme ödülü kondu.

Azra Erhat, 6 Eylül 1982’de İstanbul’da öldü.

Azra Erhat’ın Eserleri

• Mavi Anadolu (1960)
• Mavi Seyahat (1962)
• İşte İnsan-Ecce Homo (1969) (Tercüme)
• Sevgi Yönetimi (1978)
• Mitoloji Sözlüğü (Remzi Yayınevi, 1972)
• Mektuplarla Halikarnas Balıkçısı (1976)
• Troya Masalları (1981)
• Karya’dan Pamfilya’ya Mavi Seyahat (1979)
• Homeros – Gül ile söyleşi (İş Bankası Kültür Yayınları)
• Hesiodos, Eserleri ve Kaynakları (1977); Sabahattin Eyüboğlu ile beraber (Tercüme)
• İlyada (1967) A. Kadir ile beraber (Tercüme)
• Odysseia (1970) A. Kadir ile beraber (Tercüme)

Ödülleri:

• A.Kadir ile beraber İlyada destanından yapmış olduğu çevirinin birinci cildi 1959’da Habib Törehan Bilim Ödülü’nü, üçüncü cildi 1961’de Türk Dil Kurumu Tercüme Ödülü’nü aldı.

Edebiyat