Etkin uygulama için tarayıcınızda JavaScript’i açın. Aşağıdaki bağlantılardan mevzulara ulaşabilirsiniz.
Edebiyat Akımı yada Edebî Akım Nedir?
Edebî akım, ortak güzel duyu ilkeler ve sanat anlayışları çevresinde gelişen eserler ile sanatçıların oluşturduğu tarihsel yöneliştir. Akımlar kati sınırlarla ayrılmaz; bir sanatçı birden fazla eğilimin izlerini taşıyabilir.
Ayrıntılı yazıyı oku
Edebiyatın Sanat Akımları ile İlişkisi
Edebiyat akımları, fotoğraf, müzik, tiyatro ve felsefede ortaya çıkan dönüşümlerle etkileşim hâlindedir. Aynı adla anılan bir yönelim, her sanat branşında aynı tekniklerle uygulanmaz.
Ayrıntılı yazıyı oku
Klasisizm
Antik Yunan ve Roma sanatını örnek alan klasisizm; akla, ölçüye, kurala ve anlatımda açıklığa ehemmiyet verir. Bilhassa Fransız tiyatrosunda etkili olmuştur.
Ayrıntılı yazıyı oku
Romantizm (Coşumculuk)
Klasisizmin katı kurallarına karşı gelişen romantizm, kişinin duygularını, hayal enerjisini, doğayı ve tarih bilincini öne çıkarır.
Ayrıntılı yazıyı oku
Realizm (Gerçekçilik)
Romantizmin idealize edici anlatımına karşı güçlenen realizm, kişileri ve toplumsal çevreyi gözleme dayalı, detaylı ve inandırıcı halde ele almaya yönelir.
Ayrıntılı yazıyı oku
Naturalizm (Doğalcılık)
Doğacılık, realizmin gözlem anlayışını bilimsel determinizm, kalıtım ve çevre etkisiyle daha ileri bir düzeye taşımayı amaçlayan edebî yöneliştir.
Ayrıntılı yazıyı oku
Parnasizm
Parnasizm, şiirde duygu taşkınlığından oldukca şekil titizliğini, betimlemenin nesnelliğini ve sözcüklerin özenle seçilmesini öne çıkarır.
Ayrıntılı yazıyı oku
Sembolizm (Simgecilik)
Sembolizm, direkt açıklamak yerine sezdiren, çağrışım üreten ve şiirin müzikal yönünü güçlendiren anlatımı benimser.
Ayrıntılı yazıyı oku
Simgecilik Nedir?
Simgecilik, sembolizmin Türkçedeki karşılığıdır; ayrı bir akım değildir. Bu bölüm, simgesel anlatımın ortaya çıkışı, çağrışım ve imgeyle kurduğu ilişki üstüne detaylı bir okuma sunar.
Ayrıntılı yazıyı oku
Sürrealizm (Gerçeküstücülük)
Sürrealizm, düşleri, bilinçdışını ve alışılmış mantığın dışındaki çağrışımları sanatla alakalı yaratımın deposu olarak görür. 1924 tarihindeki manifesto mühim bir dönüm noktasıdır.
Ayrıntılı yazıyı oku
Empresyonizm (İzlenimcilik)
Ilk olarak resimde gelişen empresyonizm, sanatçının dış dünyayı algıladığı andaki ışık, renk ve duyum değişimlerine odaklanır. Edebiyatta daha oldukca üslup ve duyarlık düzeyinde etkili olmuştur.
Ayrıntılı yazıyı oku
Kübizm
Kübizm esas olarak görsel sanatlarda biçimi parçalayan ve çoklu bakış açılarını aynı kompozisyonda buluşturan bir harekettir. Şiirde tipografi, kolaj ve parçalı ifade denemelerine esin vermiştir.
Ayrıntılı yazıyı oku
Ekspresyonizm (Dışavurumculuk)
Dışavurumculuk, dış dünyayı olduğu benzer biçimde yansıtmak yerine, içsel gerilimi ve ruhsal yaşantıyı çarpıcı, yer yer bozulmuş imgelerle görünür kılar.
Ayrıntılı yazıyı oku
Dadaizm
Birinci Dünya Savaşı yıllarında gelişen Dada, sanatın yerleşik kurallarını ve akılcı kültürün sınırlarını alaya alan deneysel bir başkaldırıdır.
Ayrıntılı yazıyı oku
Egzistansiyalizm (Varoluşçuluk)
Varoluşçuluk, insanoğlunun seçimleri, özgürlüğü, sorumluluğu ve varoluşunun anlamı üstüne yoğunlaşan felsefi bir yöneliştir; bilhassa roman ve tiyatroda kuvvetli izler bırakır.
Ayrıntılı yazıyı oku
Fütürizm (Gelecekçilik)
Fütürizm, çağıl kentin hızını, makineleri ve teknolojiyi sanatın merkezine taşıyan; geçmişin güzel duyu kalıplarından kopmayı korumak için çaba sarfeden avangart harekettir.
Ayrıntılı yazıyı oku
Entüisyonizm (Sezgicilik)
Sezgicilik, bilhassa Henri Bergson’un düşüncesinde görülen, gerçeğin yalnız çözümleyici akılla değil dolaysız sezgiyle de kavranabileceğini korumak için çaba sarfeden felsefi yaklaşımdır.
Ayrıntılı yazıyı oku
Letrizm (Harfçilik)
Isidore Isou çevresinde gelişen letrizm, sözcüklerin alışılmış anlamlarını geri plana itip harfleri, sesleri ve yazının maddi yönünü sanatın temel öğesi olarak kullanmayı önerir.
Ayrıntılı yazıyı oku
Pozitivizm (Olguculuk)
Pozitivizm, bilgiyi gözlemlenebilir olgular ve bunlar arasındaki tertipli ilişkiler üstünden açıklamayı hedefleyen düşünsel yaklaşımdır. Realizm ve natüralizmin bilim anlayışını etkilemiştir.
Ayrıntılı yazıyı oku
Postmodern Edebiyat
Postmodern edebiyat, tekil ve kati anlatılara kuşkuyla yaklaşan; metinlerarasılık, ironi, oyun, çoğul anlatıcılar ve tasarı üstüne düşünmeyi öne çıkaran geniş bir yöneliştir.
Ayrıntılı yazıyı oku
Modernist Akımlar
Modernist edebiyat tek bir okuldan oldukca, geleneksel gerçekçi anlatıyı sorgulayan değişik arayışların ortak adıdır. Şuur akışı, parçalı vakit ve anlatı denemeleri bu çerçevede öne çıkar.
Ayrıntılı yazıyı oku