Kategoriler: Genel

Edebî Akımlar Atlası – Türk Dili ve Edebiyatı

Edebî Akımlar Atlası

TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI · ETKİLEŞİMLİ KAYNAK

Edebî Akımlar Atlası

Akımları ve düşünsel yönelişleri keşfedin; özelliklerini, temsilcilerini, örnek eserleri karşılaştırın. Her başlık, turkedebiyati.org arşivindeki detaylı yazıya bağlanır.

Akımları karşılaştır

Sık Sorulan Sorular

Edebî akım nedir?

Benzer güzel duyu ilke ve sanat anlayışı çevresinde gelişen edebî yönelişe edebî akım denir. Tüm temsilciler aynı seviyede ve hem de bu ilkeleri izlemez.

Klasisizm ile romantizm arasındaki fark nedir?

Klasisizm akıl, ölçü ve kurala; romantizm duygu, hayal gücü ve bireysel özgürlüğe daha oldukca ehemmiyet verir.

Realizm ile doğacılık aynı mıdır?

Hayır. İkisi de gözlemden yararlanır sadece doğacılık, kalıtım ve çevre etkilerini bilimsel determinizm anlayışıyla açıklamaya daha kuvvetli halde yönelir.

Sembolizm ve simgecilik değişik akımlar mı?

Hayır, simgecilik sembolizmin Türkçedeki karşılığıdır. Atlas iki ayrı akım varmış izlenimi vermeden sitedeki iki kaynak yazıya da bağlantı verir.

Modernizm ve postmodernizm arasındaki fark nedir?

Modernist edebiyat yeni ifade teknikleriyle gözlem yaparken postmodern edebiyat metinlerarasılık, oyun, ironi ve kurmacanın yapısını görünür kılma eğilimini daha oldukca öne çıkarır. İki yöneliş keskin çizgilerle ayrılmaz.

Etkin uygulama için tarayıcınızda JavaScript’i açın. Aşağıdaki bağlantılardan mevzulara ulaşabilirsiniz.

Edebiyat Akımı yada Edebî Akım Nedir?

Edebî akım, ortak güzel duyu ilkeler ve sanat anlayışları çevresinde gelişen eserler ile sanatçıların oluşturduğu tarihsel yöneliştir. Akımlar kati sınırlarla ayrılmaz; bir sanatçı birden fazla eğilimin izlerini taşıyabilir.

Ayrıntılı yazıyı oku

Edebiyatın Sanat Akımları ile İlişkisi

Edebiyat akımları, fotoğraf, müzik, tiyatro ve felsefede ortaya çıkan dönüşümlerle etkileşim hâlindedir. Aynı adla anılan bir yönelim, her sanat branşında aynı tekniklerle uygulanmaz.

Ayrıntılı yazıyı oku

Klasisizm

Antik Yunan ve Roma sanatını örnek alan klasisizm; akla, ölçüye, kurala ve anlatımda açıklığa ehemmiyet verir. Bilhassa Fransız tiyatrosunda etkili olmuştur.

Ayrıntılı yazıyı oku

Romantizm (Coşumculuk)

Klasisizmin katı kurallarına karşı gelişen romantizm, kişinin duygularını, hayal enerjisini, doğayı ve tarih bilincini öne çıkarır.

Ayrıntılı yazıyı oku

Realizm (Gerçekçilik)

Romantizmin idealize edici anlatımına karşı güçlenen realizm, kişileri ve toplumsal çevreyi gözleme dayalı, detaylı ve inandırıcı halde ele almaya yönelir.

Ayrıntılı yazıyı oku

Naturalizm (Doğalcılık)

Doğacılık, realizmin gözlem anlayışını bilimsel determinizm, kalıtım ve çevre etkisiyle daha ileri bir düzeye taşımayı amaçlayan edebî yöneliştir.

Ayrıntılı yazıyı oku

Parnasizm

Parnasizm, şiirde duygu taşkınlığından oldukca şekil titizliğini, betimlemenin nesnelliğini ve sözcüklerin özenle seçilmesini öne çıkarır.

Ayrıntılı yazıyı oku

Sembolizm (Simgecilik)

Sembolizm, direkt açıklamak yerine sezdiren, çağrışım üreten ve şiirin müzikal yönünü güçlendiren anlatımı benimser.

Ayrıntılı yazıyı oku

Simgecilik Nedir?

Simgecilik, sembolizmin Türkçedeki karşılığıdır; ayrı bir akım değildir. Bu bölüm, simgesel anlatımın ortaya çıkışı, çağrışım ve imgeyle kurduğu ilişki üstüne detaylı bir okuma sunar.

Ayrıntılı yazıyı oku

Sürrealizm (Gerçeküstücülük)

Sürrealizm, düşleri, bilinçdışını ve alışılmış mantığın dışındaki çağrışımları sanatla alakalı yaratımın deposu olarak görür. 1924 tarihindeki manifesto mühim bir dönüm noktasıdır.

Ayrıntılı yazıyı oku

Empresyonizm (İzlenimcilik)

Ilk olarak resimde gelişen empresyonizm, sanatçının dış dünyayı algıladığı andaki ışık, renk ve duyum değişimlerine odaklanır. Edebiyatta daha oldukca üslup ve duyarlık düzeyinde etkili olmuştur.

Ayrıntılı yazıyı oku

Kübizm

Kübizm esas olarak görsel sanatlarda biçimi parçalayan ve çoklu bakış açılarını aynı kompozisyonda buluşturan bir harekettir. Şiirde tipografi, kolaj ve parçalı ifade denemelerine esin vermiştir.

Ayrıntılı yazıyı oku

Ekspresyonizm (Dışavurumculuk)

Dışavurumculuk, dış dünyayı olduğu benzer biçimde yansıtmak yerine, içsel gerilimi ve ruhsal yaşantıyı çarpıcı, yer yer bozulmuş imgelerle görünür kılar.

Ayrıntılı yazıyı oku

Dadaizm

Birinci Dünya Savaşı yıllarında gelişen Dada, sanatın yerleşik kurallarını ve akılcı kültürün sınırlarını alaya alan deneysel bir başkaldırıdır.

Ayrıntılı yazıyı oku

Egzistansiyalizm (Varoluşçuluk)

Varoluşçuluk, insanoğlunun seçimleri, özgürlüğü, sorumluluğu ve varoluşunun anlamı üstüne yoğunlaşan felsefi bir yöneliştir; bilhassa roman ve tiyatroda kuvvetli izler bırakır.

Ayrıntılı yazıyı oku

Fütürizm (Gelecekçilik)

Fütürizm, çağıl kentin hızını, makineleri ve teknolojiyi sanatın merkezine taşıyan; geçmişin güzel duyu kalıplarından kopmayı korumak için çaba sarfeden avangart harekettir.

Ayrıntılı yazıyı oku

Entüisyonizm (Sezgicilik)

Sezgicilik, bilhassa Henri Bergson’un düşüncesinde görülen, gerçeğin yalnız çözümleyici akılla değil dolaysız sezgiyle de kavranabileceğini korumak için çaba sarfeden felsefi yaklaşımdır.

Ayrıntılı yazıyı oku

Letrizm (Harfçilik)

Isidore Isou çevresinde gelişen letrizm, sözcüklerin alışılmış anlamlarını geri plana itip harfleri, sesleri ve yazının maddi yönünü sanatın temel öğesi olarak kullanmayı önerir.

Ayrıntılı yazıyı oku

Pozitivizm (Olguculuk)

Pozitivizm, bilgiyi gözlemlenebilir olgular ve bunlar arasındaki tertipli ilişkiler üstünden açıklamayı hedefleyen düşünsel yaklaşımdır. Realizm ve natüralizmin bilim anlayışını etkilemiştir.

Ayrıntılı yazıyı oku

Postmodern Edebiyat

Postmodern edebiyat, tekil ve kati anlatılara kuşkuyla yaklaşan; metinlerarasılık, ironi, oyun, çoğul anlatıcılar ve tasarı üstüne düşünmeyi öne çıkaran geniş bir yöneliştir.

Ayrıntılı yazıyı oku

Modernist Akımlar

Modernist edebiyat tek bir okuldan oldukca, geleneksel gerçekçi anlatıyı sorgulayan değişik arayışların ortak adıdır. Şuur akışı, parçalı vakit ve anlatı denemeleri bu çerçevede öne çıkar.

Ayrıntılı yazıyı oku

Bul-Tikla

Son Yazılar

Kadınlar Okulu Özeti, Konusu ve Karakterleri

Andre Gide – Hanımefendiler OkuluTür:RomanYazar:Andre GideYayınlanma Zamanı:2003Yayınevi:Sel YayıncılıkISBN:9786256462052KarakterlerEveline: Başlangıçta kocası Robert’ı idealize eden, duygusal ve…

8 saat ago

Zaman Bisikleti Özeti, Konusu ve Karakterleri

Süre Bisikleti – Alim AdalıTür:ÇocukYazar:Alim AdalıYayınlanma Zamanı:2004Yayınevi:Can Çocuk YayınlarıISBN: 9789750703502KarakterlerAlim Bey: Damla ve Yağmur’un babasıdır. Evlatlarının merakını ve öğrenme isteğini destekleyen, onlarla beraber geçmişe seyahat icra eden, araştırmayı ve keşfetmeyi seven bir babadır.Damla: Alim Bey’in kızlarından biridir. Kardeşi Yağmur ile beraber vakit bisikletini hazırlayan, geçmişte yaşanmış olan vakaları merakla gözlemleyen ve yeni bilgiler öğrenmekten hoşlanan bir çocuktur.Yağmur: Damla’nın kardeşidir. Ablasıyla beraber vakit bisikletinin yapımında vazife alır. Babasıyla çıkmış olduğu yolculuklarda tarih öncesi insanların yaşamlarını ve buluşlarını keşfeder.Çuka: Ortalama yüz bin yıl ilkin Karain’de yaşayan, zekâsı ve üretkenliğiyle dikkat çeken bir çocuktur. İnsanların yaşamını kolaylaştıracak araçlar geliştirmeye çalışır. Balta yapmayı başararak kabile başkanının itimatını kazanır.Anin: Çuka’nın kardeşidir. Meraklı ve yaratıcı kişiliğiyle yeni buluşlara katkıda bulunur. Meyve toplamak için geliştirdiği vasıta, mızrağın ortaya çıkmasına öncülük eder.Ara: Çuka ve Anin’in babasıdır. Çocuklarıyla beraber başka topluluklara ateş yakmayı ve av araçlarını kullanmayı öğretir.Taşçı Amca: Taşları işleyerek çeşitli araçlar hazırlayan kişidir. Çuka ve Anin’in geliştirdiği mızrağın yapımına destek olur.Kabile Başkanı: Çuka’nın zekâsını ve başarısını takdir ederek ona başkanlık kolyesini veren, Anin’i ise yeni buluşundan dolayı mızrakçıbaşı duyuru eden kişidir.Damla ve Yağmur’un Anası: Ailesinin vakit yolculuklarında yaşadıklarını dinleyen ve ilerleyen bölümlerde bu yolculuklardan birine katılan karakterdir.MevzusuSüre Bisikleti, iki kardeş olan Damla ve Yağmur’un, babaları Alim Bey’in yardımıyla geliştirdikleri bir vakit bisikleti yardımıyla tarih öncesi dönemlere yaptıkları yolculukları mevzu alır. Ortalama yüz bin yıl öncesine giden aile, Karain’de yaşayan Çuka ve Anin adlı kardeşlerin günlük yaşamlarını, geliştirdikleri araçları ve insanlık tarihindeki mühim buluşları gözlemler. Kitap; merak, yaratıcılık, yardımlaşma ve sorun çözme benzer biçimde kavramları keyifli bir serüven vesilesiyle ele alırken insanlığın ilk dönemlerindeki yaşam koşullarını da okurlara tanıtır.Süre Bisikleti ÖzetiHikâye, Alim Bey’in eski bisikletini kızları Damla ve Yağmur’a vermesiyle adım atar. Alim Bey, kızlarından bu bisikleti bir vakit makinesine dönüştürmelerini ister. Kardeşler büyük bir heyecanla çalışmaya koyulur ve tüm ayrıntılarını düşünerek bir vakit bisikleti hazırlar. Babaları uyandığında ortaya çıkan vasıta karşısında şaşkınlığını gizleyemez. Üçü beraber bisiklete binerek geçmişe doğru ilk yolculuklarına çıkar.Seyahat esnasında bazı tehlikelerle karşılaşsalar da ortalama yüz bin yıl öncesine, Karain’e ulaşmayı başarırlar. Burada tarih öncesi bir toplulukta yaşayan Çuka ve Anin adlı iki kardeşle karşılaşırlar. Onları uzaktan izleyerek insanların yaşamlarını iyi…

3 gün ago

Dünyanın En Güzel ve En Ünlü Kütüphaneleri

Dublin, İrlanda · 18. yüzyıl • 1732 Trinity College Kütüphanesi — Long Room Trinity College…

3 gün ago

2026-2027 9. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı 1. Dönem 1. Ortak Yazılı Sınav

Altıncı sual 30 puandır. Aşağıdaki ölçütler birbirinden bağımsız değerlendirilir. Boş yada tümüyle ilgisiz yanıt 0…

5 gün ago

2026-2027 10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı 1. Dönem 2. Yazılı Soruları ve Cevapları

10. Derslik Türk Dili ve Edebiyatı 1. Dönem 2. Yazılı Soruları ve Cevapları — Senaryo…

5 gün ago

Zehri Kim Verdi Özeti, Konusu ve Karakterleri

Zehri Kim Verdi – Agatha ChristieKarakterlerLuke Fitzwilliam: Romanın başkahramanıdır. Uzun seneler İngiltere haricinde polislik yapmış,…

6 gün ago