Tahsin Nahit – Türk Dili ve Edebiyatı

Tahsin Nahit (D: 1887, İstanbul – Ö: 12 Mayıs 1919, İstanbul) Ozan, yazar.

Tahsin Nahit 1887 senesinde İstanbul’da dünyaya geldi. Galatasaray Lisesi’ni tamamladı, bir süre Hukuk Mektebi’ne devam etti. Galatasaray Spor Kulübü kurucu üyelerinden. Yazar ve çevirmen Mina Urgan‘ın babasıdır.

I.Dünya Savaşı (1914-1918) yıllarında İaşe Müfettişliğinde bulunmuş oldu. İlk şiirleri Selanik’te çıkan Çocuk Bahçesi dergisinde “T. Nahite” adıyla yayımlandı (1905). Aşiyan’da piyasaya sürülen “Ben, Rûh-ı mağdur, Şiirlerim İçin, Serab-ı müstakbel, Yaz Gecesi” benzer biçimde manzumeleri ile tanındı. “Adalar, Kamer ve Zühre şairi” olarak şöhret kazanmıştır. Şiirlerinde Ahmet Haşim tesiri görülür. Son şiirleri Ozan (1918) ve Nedim (1919) mecmualarında yayımlanmıştır.

Tiyatro ile yakından ilgilenen Tahsin Nahit bu alanda Şahabettin Süleyman‘ın tesiri altındadır, onu üstadı olarak niteler. Batı ‘da olduğu benzer biçimde birden oldukca yazarın beraber emek vermesi sonucu meydana getirilen ortak eserlerin ilk örneklerini bizde tiyatro alanında Tahsin Nahit vermiştir. 1908 meşrutiyetinden sonrasında Fecr-i Ati’nin hanım yazarlarından Ruhsan Nevvare ile yazmış oldukları üç perdelik Jön Türk (1908) piyesi dikkat çekmiştir. Ruhsan Nevvare ile Aşkımız (1907) ve Sanatkârlar isminde basılmamış birer perdelik iki komedisi daha bulunmaktadır. Tahsin Nahit, Şahabettin Süleyman ile de ortak eserler vermiştir. Bu piyeslerin içinde en önemlisi dönemin modasına uyularak yazılan Kösem Sultan (1910) isminde zamanı piyestir. Öteki piyesi ise “Ben Başka” adını taşır. Ek olarak bu iki yazarın beraber yazdıkları başka oyunların olduğu da söylenir.

Tahsin Nahit’i aslolan tanıtan eseri Henry Kıstemaeckers ve Eugene Delard’ın La Rivale adlı dört perdelik oyunundan yapmış olduğu üç perdelik adaptesi “Rakibe“dir. Adapte yapmanın ciddi bir iş bulunduğunu ileri devam eden Tahsin Nahit’e bakılırsa bu tür eserlerde “ulusal koku” önemlidir. Rakibe, 16 Haziran 1919’da oynandığı süre oldukca başarı göstermiş sayılmıştır.

Tahsin Nahit sayısı azca da olsa Âti ve Servet-i Fünûn mecmualarında tiyatro eleştirileri de yazmıştır.

1919 senesinde (32 yaşlarında) vefat eden, edebiyat çevrelerinde kırılgan ve dürüst biri olarak tanınan şairin mezarı Büyükada’dadır.

Nahsin Nahit’in Eserleri:

Şiir:

Şiirlerini ilkin “Sisler ve Hisler” ile “Kırlar ve Denizler” adları altında iki cilt halinde toplanmışken sonrasında “Rûh-ı bîkayd” adı altında yayımlamıştır. (1910).

Tiyatro:

• Hicranlar (1908),
• Firar (1910),
• Jön Türk (R.Nevvare ile, 1908),
• Aşkımız (R.Nevvare: ile, 1907),
• Sanatkârlar (R.Nevvare ile, 1908),
• Kösem Sultan (1910), (Şahabeddin Süleyman ile beraber)
• Ben Başka (1911),
• Osman-ı Sani,
• Sanatkâr,
• Talâk,
• Bir Savaşım-i Hissiye,
• Kırık Mahfaza.

Adapteler (Uyarlamalar):

• Rakibe (H.Kıstemaeckers-E. Delard),
• Bir Çiçek Bir Böcek (Robert de Flers, Gaston de Gaillavet, Etienne Rene’nin beraber yazdıkları “La Belle avanture”den, 1917),
• Akortacı (M.Thieery’nin L’accordeur’undan),
• Bursalı Hâle (La tante d’Honfleur’den).