Boş Dolaplar Özeti, Konusu ve Karakterleri

Boş Dolaplar – Annie Ernaux

Tür:	Roman
Yazar:	Annie Ernaux
Yayınlanma Zamanı:	2022
Yayınevi:	Can Yayınları
ISBN:	9789750758386

Karakterler

Denise Lesur: Romanın merkezindeki karakter. Alt sınıftan gelen, burjuvaziye özenen ve ilinti çatışması yaşayan genç bir bayan.

Anne Lesur: Sert, otoriter bir anne. Kızının “başarı”sıyla gurur duysa da duygusal bir bağ kurmaz.

Baba Lesur: Sessiz, edilgen, işine odaklı bir baba. Kızına ilgisizdir.

Kızıl Kafa: Lisedeki ilk adam arkadaşı. Denise’in derslik farkı sebebiyle gerçek kimliğini saklamış olduğu bir figür.

Hukukçu Sevgili: Üniversitede Denise’in âşık olduğu genç. Soğuk, mesafeli ve derslik farkını hissettiren bir figür.

Mahalle Hanımı: Denise ile sevgilisini patikada yakalayan ve aileye durumu bildiren figür. Hikâyeyi tetikleyen karakterlerden biridir.

Mevzusu

Boş Dolaplar, sınıfsal farklar içinde sıkışan bir genç kızın kimlik arayışını, bireysel dönüşümünü ve kendi gerçekliğiyle olan hesaplaşmasını çarpıcı şekilde ele alan bir romandır. Kitap, yoksul bir işçi ailesinin kızı olan Denise’in, alt derslik geçmişiyle burjuva çevrelerdeki yeni yaşamı içinde parçalanışını, kendinden kaçışını ve ilinti krizini mevzu alır. Eğitim yöntemiyle derslik atlamaya çalışan Denise’in bakış açısından, çocukluk, erişkinlik ve üniversite dönemindeki kırılmalar, bilhassa hanım bakış açısıyla aktarılır.

Boş Dolaplar Özeti

Lesur ailesi, yoksul bir mahallede bar ve bakkal işletmektedir. Kızları Denise, bu fukara fakat tertipli hayatta şekerlemelerle dolu rafların içinde büyür. Anası otoriter, babası sessizdir. Ufak yaşlarda çevresindeki sarhoş adamların uygunsuz bakışlarıyla tanışır, fakat çocukluğu gene de kendi içinde renklidir.

Denise hususi okula başladığında yaşamı değişmiş olur. Görmüş olduğu burjuva düzeni, ailesine ve kendi geçmişine karşı bir utanca ve öfkeye dönüşür. Mahallesinden, evinden, kokulardan, ailesinin konuşma tarzından iğrenir hale gelir.

Artık hedefi “onlar benzer biçimde” olmak değil, “onlardan biri” olmaktır.

Edebiyat, onun hem derslik atlama aracı hem de kendinden uzaklaşma zemini olur. Derslerdeki başarısıyla kendini kanıtlamaya çalışır, ailesiyle duygusal mesafesi giderek artar. Annesinin “kitabından başka bir şey istemiyor” diye övündüğü Denise, aslen o kitaplarla ailesinden kopmaktadır.

Lise yıllarında ‘kızıl kafa’ adını verdiği bir çocukla ilişkiye adım atar. Kimliğini gizler, mahallesini saklar. Bu yasak ilişki mahallede biri tarafınca görülünce evde şiddete uğrar. Üniversitede edebiyat okur, bu kez hukukçu bir erkekle ilişkiye girer. Adam ona sınıfsal üstünlüğünü hissettirir. Denise gene uyum sağlamaya çalışır. Fakat hamile kaldığında yalnız bırakılır.

Yurt odasında kürtaj sırası beklerken, geçmişiyle ve kimliğiyle hesaplaşır. Bu sahne, romanın zirve noktasıdır. Ailesinden tiksinmiş, sınıfını reddetmiş, fakat derslik atlamayı da tam başaramamıştır. Artık ne oradadır ne burada. “Orospu olmayı yeğlerim.” diyerek her türlü etik ve toplumsal dayatmaya karşı içsel bir feryat atar.

Değerlendirme

Boş Dolaplar, bireysel özgürleşmenin, toplumsal sınıflar arası geçişin ve hanım kimliğinin derinlemesine işlendiği, sarsıcı, içten ve toplumsal açıdan kuvvetli bir anlatıdır. Bilhassa Denise karakteri, hanım okurların kendilerinden parça bulabileceği derinlikli bir figürdür. Bu kitap, “bir bölgelere ilişkin olamamanın” ne denli yıpratıcı ve dönüştürücü olabileceğini çarpıcı şekilde anlatır.

Boş Dolaplar  – Kitap Açıklaması

Ufak bir kafe-bakkal işleten ebeveynin çevresinde şekillenen mutlu bir çocukluk, okul yaşamı, yeni bir toplumsal çevre, yabancılaşma, derslik atlama arzusu, onaylanma ihtiyacı, hiddet patlamaları, utanç, kürtaj… Seneler’e uzanan oto-sosyobiyografi yazınının da habercisi olan Boş Dolaplar, iki ayrı dünya –eğitimsiz işçi sınıfı ve eğitimli burjuva sınıfı– içinde sıkışıp kalmış, okul yaşamındaki başarılarıyla ailesinin temsil etmiş olduğu her şeye karşı kendini tekrardan inşa etmeye çalışan genç bir kızın, Denise Lesur’ün hikâyesi.

Ernaux, ne olmak istediğinden ziyade ne olduğuyla cebelleşmek zorunda kalan, toplumsal yükseliş sancıları çeken otobiyografik karakteri Denise’in yaşamını anlatırken her zamanki benzer biçimde sakınmasız ve yürekli.

“Ernaux’nun kitapları birer itiraf değil, bir tür kişisel epistemolojidir… Onları okumak, o anlaşılmaz, acı verici, zaruri ‘oluş’ sürecini anlama girişimidir.”

The New Yorker

“Boş Dolaplar, 1950’li yıllarda Fransa’daki derslik sisteminden ve bir kadının derslik atlamak, geçmişini unutmak için verdiği mücadeleden daha fazlasıdır. Bu roman, kültürel anlamda haklarından yoksun bırakılmışların kendi sesleriyle konuşmasına, gerek mevzusu itibarıyla gerek edebî biçimiyle, unutulmaz bir katkı sunuyor.”

The Bloomsbury Review