Hangi balık hangi mevsimde yenir
`Derya kuzusu` balığın her türünü her mevsim bulamadığımız gibi, hepsinin tutulma mevsimi ve lezzetli oldukları zamanlar da farklı oluyor. İşte aylara göre hangi balığı ne zaman bulabileceğinizin kısa bir listesi;
OCAK
Uskumru, lüfer, palamut, istavrit lezzetini korur. Kefal ve hamsi tam yağlı durumdadır. Çinekop, kofana ve mezgit ise pazarlarda kolayca bulunur. Tekir ve kırlangıç; bolca avlanır. Barbunya, kılıç ve mercan az tutulur.
ŞUBAT
Şubatta başlayan kalkan mevsimi, mayıs ayı sonuna kadar devam eder. Tekir bolca çıkar. Uskumru, lüfer, palamut ise yağını kaybetmeye başlar. Gürnüşbalığı ve kefal lezzetle yenir.
MART
Kefal, levrek ve kalkanın en lezzetli zamanıdır. Uskumru çiroz olmaya yüz tutmuştur; tavası ve pilakisi yapılabilir. Gümüşbalığı fazlaca çıkmaya başlar. Lüfer ve palamut yağını kaybettiğinden, sadece tava ve pilaki yapılmaya elverişlidir. Kofananın ise ızgarası olur. Tekir, iyi pişirildi takdirde lezzetli olabilir.
NİSAN
Kalkanın en bol zamanıdır. Mercan, levrek, kılıç ve kırlangıç bolca çıkmaya baslar. Bu nedenle diğer aylara göre daha ucuzdurlar. Ancak kılıç çok lezzetli değildir. Kefal, mezgit, tekir ve barbunya çok tutulur. Eşkina en çok bu ayda görülür.
MAYIS
Levrek, barbunya, dil balığı, tekir, kılıç ve iskorpit zevkle yenir. Fazlaca çıktığından her gün pazarlarda bulmak mümkündür. Uskumru, torik, palamut, hamsi ve istavrit yağlarını kaybetmişlerdir. Kefal ise lezzetlidir.
HAZİRAN
Haziranda balık az tutulur. Dip balıkları, yumurtalarını dökmüş olduklarından dağınık gezerler. Bu nedenle balıkçılık açısından verimsiz bir aydır. Tekir, barbunya, mercan, levrek ve eşkina bulunur; ama cep yakacak şekilde pahalıdırlar.
TEMMUZ
Mevsimi başlayan sardalya, ekim ortasına kadar lezzetini sürdürür, istavrit ile uskumru kızartmaya ve haşlamaya elverişlidir. Tekir ve barbunya lezzetli, kefal ise lezzetsizdir.
AĞUSTOS
Çingene palamudu mevsimi açılır. Boyu uskumru kadar ya da biraz daha iridir. Sardalyanın en lezzetli zamanıdır. Ağustos ayında kılıcın tadına doyum olmaz, istavrit lezzetini bulmuştur. Kefal tavsiye edilmez.
EYLÜL
Sardalya ve kılıç lezzetlidir. Palamut irileşir, her türlü pişirmeye elverişlidir. Lüfer bu dönem pahalıdır, istavrit ve kırlangıç bolca çıkar.
EKİM
Geçici balıkların, yazın Karadeniz`de beslenip, Marmara`ya göçe başladıkları dönemdir. Bu nedenle bol miktarda balık çıkar. Uskumru turfanda olarak kendini gösterir. Lüfer tam lezzetini kazanmıştır, istavrit yağlanmıştır. Palamut bolca çıkar. Tekir, barbunya, kılıç, levrek, mercan, sardunya, eşkina, torik, izmarit gibi balıkları ucuz almak mümkündür.
KASIM
Uskumrunun en iyi zamanıdır. Torik akışı başlamıştır. Pisinin en lezzetli olduğu aydır. Ekim ayında bol bulunan ve lezzetli olan balıklar kasım ayında da vardır.
ARALIK
Uskumru, lüfer, palamut ve torik yağlı olduklarından her türlü pişirilebilirler. Hamsi lezzetlidir. Tekir bol bulunur.
Balık alırken dikkat edilmesi gerekenler
Taze balığın derisi gergin ve parlaktır. Ancak, tezgâhtaki balıkların üzerine devamlı su serpildiği için, her parlaklık gerçekten tazeliğin ölçüsü olmayabilir. Balık bayatlayınca, derisinin parlaklığı solduğu gibi karın kısmı da buruşur.
1. Taze balık canlı bir görünüme sahiptir. Gözleri parlak ve dışa bombeli olur. Zira balık bayatlamaya başlayınca, önce gözleri buğulanır, daha sonra da içeri çöker.
2. Taze balığın derisi gergin ve parlaktır. Ancak, tezgâhtaki balıkların üzerine devamlı su serpildiği için, her parlaklık gerçekten tazeliğin ölçüsü olmayabilir. Balık bayatlayınca, derisinin parlaklığı solduğu gibi karın kısmı da buruşur. Daha kolay bir muayene yöntemi şöyle: Taze balığa parmağınızla bastığınız zaman oluşan çukur anında düzelirken, bayat balıkta bu iz kalır. Balıklar genellikle tutulduktan 10 ile 12 saat kadar sonra sertliklerini kaybederler.
3. Balığın tezgâhta muayenesinin bir başka püf noktası `kuyruk` konumu ile ilgilidir. Taze balığı kuyruğundan tutup kaldırınca, kuyruğu aynen tepsideki gibi dimdik kalkar. Oysa bayat balığın kuyruğu aşağı sarkacaktır.
4. Taze balığın solungaçları kırmızı renklidir. Balık bayatlamaya başlayınca, bu diri kırmızılık solar. Kimi uyanık balıkçıların, bayat balıkların solungaçlarını kırmızı mürekkep ile boyadıklarını da unutmamak gerekir.
5. Taze balık kokmaz, bayatlayan balık etrafa asit kokusu yaymaya başlar.
6. Balık şayet pullu ise, taze iken pulları bedenine yapışık olur. Yani, elinizle balığı kafadan kuyruğa doğru sıvazlayınca, insanın eline hemen hiç pul gelmez. Elinize pul bulaşıyorsa, balık bayattır.
