Milan Kundera – Türk Dili ve Edebiyatı

Milan Kundera (D: 1 Nisan 1929, Brno, Çekya – Ö: 11 Temmuz 2023, Paris, Fransa) Çek asıllı Fransız yazar.

Milan Kundera, 1929 senesinde Çekya Brno’da dünyaya geldi. Babası Ludvík Kundera (1891-1971), 1948-1961 yılları aralığında Brno Müzik Akademisi müdürlüğü yapmış olan, meşhur müzikolojist ve piyanist Leos Janácek’in öğrencisiydi. İlk piyano derslerini babasından aldı ve ilerleyen yıllarda kendisi de müzikoloji üstüne emek harcamalar yapmış oldu.

Lise eğitimini 1948 senesinde Brünn’de bitirdikten sonrasında, Charles Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesinde, edebiyat ve estetik üstüne eğitim görmüş oldu. İki dönem sonrasında Film Akademisine geçti ve yönetmenlik mevzusunda ilk makalelerini yazdı fakat ondan sonra çalışmalarını politik baskı yüzünden durdurmak mecburiyetinde bırakıldı.

II. Dünya Savaşı’nın sonunda Komünist Parti’ye üye oldu. Sadece 1948’in şubat ayında partiden çıkarıldı.1950 senesinde da bir öteki Çek yazar Jan Trefulka Komünist Parti’ye karşı faaliyetlerde bulunmaktan, partiden uzaklaştırıldı. Trefulka o günlerde gerçekleşen vakaları 1962 senesinde yazdığı Prselo jim stestí (Onlardan Yükselen Mutluluk) romanında söyledi, Kundera’ysa o günlerde başına gelenleri bir latife olarak görmüş olacak ki, partiden çıkarılma sürecinde başına gelenleri anlattığı kitabının adını Zert (Latife) koydu. 1956 senesinde Komünist Parti’ye yeniden giren Milan Kundera, 1976 senesinde ikinci kez, Václav Havel benzer biçimde meşhur yazarlar ve sanatçılarla beraber partiden ihraç edildi.

1968’deki Rus istilasından sonrasında, Prag Müzik ve Sanatlar Akademisindeki görevinden uzaklaştırılan Kundera, politik baskılara dayanamayarak Fransa’ya göç etti ve 1981 senesinde Fransa vatandaşı oldu.1979 senesinde yazdığı Gülüşün ve Unutuşun kitabından sonrasında Çekoslovak Hükümeti, vatandaşlık hakkını iade etti.

1980 senesinde Gabriel Garcia Marquez‘in almış olduğu Commonwealth Ödülü’nü, 1981 senesinde Tenesse Williams’la paylaştı. En malum romanı Varolmanın Dayanılmaz Hafifliği 1988 senesinde Philip Kaufman tarafınca beyazperdeye uyarlandı. 1983 senesinde Michigan Üniversitesi tarafınca fahri doktora unvanı verilen Kundera 1985 senesinde da Kudüs Ödülüne layık görüldü.

Kundera, çağımızın en başarıya ulaşmış düşünsel roman yazarı ve varoluşçuların sonuncusu olarak nitelendirilir.

11 Temmuz 2023 tarihinde 94 yaşlarında Paris’te vefat etti.

Milan Kundera Eserleri

Roman:

• Latife (Žert), 1967 (Çev. Semih Özay, E Yayınları, 1969)
• Yaşam Başka Yerde (Život je jinde), 1969 (Çev. Levent Kayaalp, İletişim Yayınları, 1987)
• Ayrılık Valsi (Valčík na rozloučenou), 1972 (Çev. Aydın Emeç, Özgürlük Yayınları, 1978 / Can Yayınları, 1988)
• Gülüşün ve Unutuşun Kitabı (Kniha smíchu a zapomnění), 1979 (Çev. Halim İnal, Hür Gösterim, 1981)
• Varolmanın Dayanılmaz Hafifliği (Nesnesitelná lehkost bytí), 1984 (Çev. Fatih Özgüven, İletişim Yayınları, 1986)
• Ölümsüzlük (Nesmrtelnost), 1988 (Çev. İsmail Yerguz, AFA Yayınları, 1990)
• Yavaşlık (La Lenteur), 1995 (Çev. Özdemir İnce, Can Yayınları, 1995)
• Kimlik (L’Identité), 1998 (Çev. Aykut Derman, Can Yayınları, 1998)
• Bilmemek (L’Ignorance), 2000 (Çev. Aysel Bora, Can Yayınları, 2001)
• Kayıtsızlık Şenliği (La fête de l’insignifiance), 2014 (Çev. Ayça Sezen, Can Yayınları, 2015)

Hikâye:

• Gülünesi Aşklar (Směšné lásky), 1969 (Çev. Serdar Rifat Kırkoğlu, Detay Yayınları, 1988)
• The Apologizer, 2015

Şiir:

• Člověk zahrada širá (Man: A Wide Garden), 1953
• Poslední máj (The Last May), 1955
• Monology (Monologues), 1957

Tecrübe etme:

• Český úděl (The Czech Deal) in Listy, 1968
• Radikalizmus a expozice (Radicalism and Exhibitionism), 1969
• Roman Sanatı (L’art du Roman), 1986 (Çev. İsmail Yerguz, AFA Yayınları, 1989)
• Saptırılmış Vasiyetler (Les testaments trahis: essai), 1993 (Çev. Özdemir İnce, Can Yayınları, 1994)
• D’en bas tu humeras les roses, 1993
• Perde: Yedi Bölümlük Bir Tecrübe etme (Le Rideau), 2005 (Çev. Aysel Bora, Can Yayınları, 2006)
• Bir Buluşma (Une rencontre), 2009 (Çev. Roza Hakmen, Can Yayınları, 2010)

Tiyatro:

• Anahtar Sahipleri Majitelé klíčů), 1962 (Çev. Rekim Teksoy, Remzi Kitabevi, 1990)
• Ptákovina (The Blunder), 1969
• Jacques ile Efendisi (Jakub a jeho pán: Pocta Denisu Diderotovi), 1981 (Çev. Ayberk Erkay, Can Yayınları, 1992)

Yazı:

• What is a novelist, The New Yorker, 9 Ekim 2006
• Die Weltliteratur, The New Yorker, 8 Ocak 2007

Öteki:

• A Kidnapped West: The Tragedy of Central Europe, 2023

Ödülleri:

• Medicis Ödülü (Yaşam Başka Yerde)
• Mondello Ödülü (Jacques İle Efendisi)
• Commonwealth Ödülü
• Europa Literatura Ödülü
• Kudüs Ödülü

Dünya Edebiyatı