Öz (Saf) Şiir Anlayışı | Türk Dili ve Edebiyatı

• Saf (öz) şiir anlayışı Paul Valery’nin şiirde dili her şeyin üstünde tutan görüşünden hareketle, Batı edebiyatından Paul Valery, Stephane Mallarme ve Divan şiirinin biçimci yapısından bir fazlaca etkilenen;
• Ahmet Haşim
• Yahya Kemal Beyatlı
• Ahmet Hamdi Tanpınar
• Cahit Sıtkı Tarancı
• Ahmet Muhip Dıranas
• Behçet Necatigil
• Asaf Halet Çelebi
• Necip Fazıl Kısakürek
• Özdemir Asaf
• Fazıl Hüsnü Dağlarca
• Ziya Osman Saba

şeklinde şairlerimizde görülen ortak zevk ve anlayışa verilen addır.

• Türk edebiyatında “Saf Şiir” eğilimi Ahmet Haşim‘in “Şiir Hakkında Bazı Mülahazalar” adlı makalesiyle (Türk edebiyatında ilk poetika örneği kabul edilir.) adım atar.

• Sanatın bir biçim problemi olduğuna inanan bu şairler için mühim olan iyi ve güzel şiir yazmaktır. Bu anlayışla kendilerine özgü hususi bir imge düzeni oluştururlar. Örneksiz ve yaratıcı olan bu imgeler, dilin mantığına uygun ve dilin anlam alanını genişletip dile yeni olanaklar sunacak bir yapıya haizdir. Dilde saflaşma düşüncesi, kendini rahat şiir yazma şeklinde başat unsur olarak gösterir. Şiirsel söylemin zirvesine ulaşmak düşüncesiyle dilin yücelişi paralellik gösterir.

• Şiirde her türlü ideolojik sapmanın haricinde kalmış olarak yalnız okuyucuda güzel duyu haz uyandıran şiir yazma eğilimi, bu şairleri her türlü mektepleşme eğiliminin haricinde kalıp müstakil şahsiyetler olarak şiir yazmaya yöneltmiştir.

• Şiiri asil bir sanat olarak kabul eden bu şairlerde düşsel (düşsel) ve bireysel yön ağır basar. İçsel ve bireyci bir yaklaşımla evrensel insan tecrübesini dile getirirler.

• Saf şiir anlayışında güzel duyu tavır ön plandadır. Bu anlayıştaki şairler didaktik bilgiden uzak durup; bir şey öğretmeyi değil, musikiyle ya da musikinin çağrıştırdığı, uyandırdığı imgelerle insanoğlunun güzel duyu duyarlılığını doyurmayı amaç edinirler. Kısacası bu şairler şiirde anlama fazla ehemmiyet vermezler. Anlaşılmak için değil; duyulmak, hissedilmek için şiir yazarlar.

• Şiirde şekil endişesi duyan bu şairlerde mısra ve dil baş tacıdır. Disiplinli emek harcayarak mükemmele varan halis şiir yazma endişesi kendini hissettirir.

• Gizemsellik, simgecilik, bireysellik, ruh, ölüm, masal, rüya, mit temalarının yoğunca işlendiği bu şiirler zekâ ve bilincin disipliniyle bütünleştirilerek yazılmıştır.

Saf (Öz) Şiirin Özellikleri -Özet

• Sanatın biçim problemi olduğuna inanan bu şairler için mühim olan iyi ve güzel Şiir yazmaktır. Bu anlayışla kendilerine özgü hususi imge düzeni oluştururlar.

• Örneksiz ve yaratıcı olan bu imgeler dilin mantığına uygun ve dilin anlam alanını genişletip dile yeni olanaklar sunacak bir yapıya haizdir.

• Dilde saflaşma düşüncesi kendini rahat şiir yazma şeklinde başat unsur olarak gösterir.

• Şiirsel söylemin zirvesine ulaşmak düşüncesiyle dilin yücelişi paralellik gösterir.

• Şiiri asil bir sanat olarak kabul eden bu şairlerde düşsel ve bireysel yön ağır basar.

•İçsel ve bireysel bir yaklaşımla evrensel insan tecrübesini dile getirirler.

• Şiirde şekil endişisesi duyan bu şairlerde mısra ve dil baş tacıdır.

• Disiplinli emek harcayarak mükemmele varan halis şiir yazma endişesi kendisini hissettirir.

• Şairlerde sembolizm akımının izleri görülür.

• Gizemselcilik bireyselcilik, ruh, ölüm, masal, mit temaları yoğun olarak işlenir.