Birleşik Krallık, resmî adıyla Büyük Britanya ve Şimal İrlanda Birleşik Krallığı. Birleşik Krallık; İngiltere, İskoçya, Galler ve Şimal İrlanda olmak suretiyle dört kurucu ülkeden oluşur. 2023 verilerine nazaran nüfusu 69 milyondur.
Birleşik Krallık, anayasal monarşi ve parlamenter demokrasi rejimi vardır. Yönetim biçimi şu şekilde özetlenebilir:
1- Anayasal Monarşi:
- Ülkenin bir kralı yada kraliçesi (şu anda Kral III. Charles) vardır.
- Monark, simgesel ve temsilî bir liderdir; yürütme yetkileri fazlaca sınırlıdır.
- Kraliyet yetkileri, yasa ve geleneklerle sınırlandırılmıştır.
Bir Yorum:
“Halkın fikrini soran yok… Mecliste başbakan değiştiriyorlar, doğal olarak Kral onaylarsa. Birçok insan İngiltere de kraliyeti simgesel sanıyor; tam tersi partiler göstermeliktir. İngiltere de iki kamara (meclis) vardır, biri halk tarafınca seçilen ve başbakanı belirleyen 600 kişilik Avam Kamarası, diğeri halkın seçmediği, kraliyet ve kilise tarafınca belirlenmiş yada atanmış 750 kişilik Lordlar Kamarası. Lordlar Kamarası istemediği sürece (sayıları daha çok) Avam Kamarası hiçbir kanunu çıkaramaz. Bir örnek vereyim: İngiltere’de zenginlere yada asillere ilişik kullanılmayan yüzlerce km² arazinin tarıma açılması için Avam Kamarası önerge veriyor -sadece ekilecek, el konulmayacak- fakat Lordlar Kamarası anında reddediyor önergeyi. İngiltere’de Başbakanın, Krallığın emrindeki müdürden farkı yok; bilhassa dirimsel kararlarda son olarak sonucu Kraliyet verir.”
2- Parlamenter Demokrasi:
- Yürütme, halk tarafınca seçilen parlamentoda ve başbakanda toplanmıştır.
- Yasama yetkisi, iki meclisten oluşan Birleşik Krallık Parlamentosu’na aittir:
- Avam Kamarası (House of Commons): Halk tarafınca seçilir, yasama organıdır.
- Lordlar Kamarası (House of Lords): Atama kanalıyla gelir, yasaları gözden geçirme ve danışma görevi vardır. Yasama organıdır.
3- Yürütme Yetkisi:
- Başbakan, çoğu zaman Avam Kamarası’nda çoğunluğu elinde bulunduran partinin lideridir.
- Kabine üyeleri, başbakan tarafınca atanır ve hükümeti yönetirler.
Özetle:
- Devlet biçimi: Anayasal monarşi
- Yönetim biçimi: Parlamenter demokrasi
- Devlet başkanı: Kral III. Charles
- Hükûmet başkanı: Başbakan