Bulgaristan Türk Edebiyatı | Türk Dili ve Edebiyatı

* Bulgaristan’daki Türk edebiyatının geçmişi oldukça iyi araştırılmış değildir. Sadece, 15. yüzyıldan sonrasında buraya gelen Türk sanatçıların, çevrelerini etkilediği bilinmektedir.

* 16. yüzyıldan sonrasında artık buraya özgü bir Türk edebiyatı belirmeye başlamış, öte taraftan Anadolulu pek oldukça ozan ve düşünür Bulgaristan’a gelmiştir.

* Bu durum, 18. yüzyılda da sürmüştür.

* 19. yüzyılda Osmanlı Devleti dağılmaya başlayınca, edebiyatçılar da bundan etkilenmiş; Türklük ve İslâmlık duygularını dile getirmeye başlamışlardır. Bu zamanda Türk halk edebiyatı ile klasik Türk edebiyatı çizgisinde bir edebî gelişim vardır. Bu yüzyılda; Tarta, Hilal ve İttifak dergileri en mühim gösterim organlarıdır.

* 20. yüzyılın başlarında Bulgaristan’da piyasaya çıkan mecmua ve gazete sayısı yüzü aşar.

* 20. yüzyıl Bulgaristan Türkleri edebiyatı üç döneme ayrılabilir:

* İlk dönemde öğretmen yazarların ve çocuk edebiyatının etkili olduğu görülmektedir. (Süleyman Sırrı, Osman Nuri Peremeci, Hafız Abdullah Meçik, Mehmet Masum…)

* Bazı yazar ve şairler Türkiye’ye sığınmışlardır. Bu zamanda yurt ve millet özlemi, Balkan ve Bulgaristan Türklerinin sorunları ve bu yoldaki mücadeleler, baskının ruhsal tesirleri, anane ve göreneğe bağlılık, Türkiye sevgi önde gelen mevzu ve temalardır.

* Rejim değişikliğinden sonrasında edebiyatta bağımlılık temel ilke haline getirildi. Bu tutum karşısında birçok yazar Türkiye’ye sığındı.

* Bu zamanda Öykü, roman, tiyatro, anı benzer biçimde türlerde birçok yazarın adı sayılabilir. (Ahmet Şerif, Ömer Osman, Ali Kadir, Osman Salih…)

* Bugün en etkin Türkçe gösterim organı ise; Halk ve Özgürlük Gazetesi’dir. Bulgaristan Türkleri için daha özgür bir edebiyatın ufukları açılmış görünüyor.

Bulgaristan Yazılı Türk Edebiyatı

• Aşık Hıfzı
• Hüseyin Raci Efendi
• Ali Osman Ayrantok
• Mehmet Müzekka Con
• İzzet Dinç
• Mustafa Şerit Alyanak
• Muharrem Yumuk
• Mehmet Behçet Perim
• Ali Kemal Balkanlı
• Lütfi Erçin
• Osman Kesikoğlu
• Mehmet Fikri
• Oğuz Peltek
• Mehmet Muradov
• Selim Bilalov
• Osman Kılıç
• Rıza Mollov
• Mustafa Kahveciev
• Nuri Turgut Adalı
• Yusuf Kerimov
• Kemal Bunarciev
• Salih Baklaciev
• Süleyman Gavazov
• Hasan Karahüseyinov
• Sabri Tatov
• Ahmet Tımışev
• Hüseyin Oğuz
• Ahmet Şerifov
• Mülazım Çavuşev
• Mefkure Mollova
• Niyazi Hüseyinov
• Lütfi Demirov
• Muharrem Tahsinov
• Mehmet Bekirov
• İshak Raşidov
• Nadiye Ahmedova
• Sabahattin Bayramov
• Halit Aliosmanov
• Mehmet Sansarov
• İslam Beytullov
• İsmail Çavuşev
• Turhan Rasiev
• İsmail Yakubov
• Naci Ferhadov
• Mukaddes Akmonova – Saidova
• Yaşar Gafur
• Ali Boncuk
• Ahmet Mehmedov
• İsa Cebeciev
• Mustafa Aladağ
• Ahmet Eminov
• İbrahim Kamberoğlu
• İsmail Bekirov
• Mehmet Davudov
• Hüsmen İsmailov
• Kazım Memişev
• İsmail İbişev
• Mehmet Çavuşev
• Muhammet Yusufov
• Yusuf Ahmedov
• Recep Küpçüev
• Nevzat Mehmedov
• Ömer Osmanov
• Ali Bayramov
• Latif Aliev
• Mustafa Mutkov
• Ali Kadirov
• Halim Halilibrahimov
• Faik İsmailov
• Ali Pirov
• Mustafa Çetev
• Süleyman Yusufov
• Durhan Hasanov
• Mehmet Memov
• Nazmi Nuriev
• Osman Azizov
• Sabri İbrahimov
• Ali Durmuşev
• Aliş Saidov
• Fehim Şentürk
• Fevzi Kadirov
• Şaban Mahmudov
• Şahin Mustafaov
• Latif Karagöz
• Kadir Osmanov
• Mustafa Ömer Asi
• Ahmet Aptiev
• Necmiye Mehmedova
• Lamia Varnalı
• Ahmet Aliev
• Nevzat Yakubov
• İsmet Bayramov
• Nebiye İbrahimova
• Ahmet Kadirov
• Avni Veliev
• Arzu Tahirova
• Durhan Aliev
• Saffet Eren
• Emine Hocova
• Aysel İsmailova Süleymanova
• Kadriye Yürekli …