Kaplanın Sırtında (roman) Zülfü Livaneli

Zülfü Livaneli‘nin Kaplanın Sırtında: İstibdat ve Özgürlük adlı romanı, II. Abdülhamid’in 1909’dan sonraki sürgün yıllarını, onun hususi doktoru Doktor Yüzbaşı Atıf Hüseyin Bey’in günlüklerinden yola çıkarak konu alıyor. Kitap, tarihsel gerçekleri kurgu ile harmanlayarak, devrin ruhunu ve zihniyetini derinlemesine irdeliyor.

Mevzu ve Ifade

Roman, II. Abdülhamid’in tahttan indirildikten sonrasında Selanik’teki Alatini Köşkü’nde geçirdiği üç buçuk yıl süresince yaşamış olduğu içsel çatışmaları, yalnızlık ve iktidar kaybının getirmiş olduğu ruhsal tesirleri ele alıyor. Livaneli, bu periyodu ideolojik ve sığ kamplaşmalardan uzak bir halde, tarihsel belgelere dayanarak anlatmayı amaçlamış. Yapıt, Sultan Abdülhamid’in sürgün yıllarındaki yalnızlık ve içsel çatışmalarını derinlemesine işlerken, hem de devrin toplumsal ve politik atmosferini de yansıtıyor.

Yazarın Amacı ve Yaklaşımı

Livaneli, kitabı yazmaktaki aslolan amacının, tarihsel bir şahsiyeti ve o devrin koşullarını olduğu şeklinde ortaya koymak bulunduğunu vurguluyor. Bir romancı olarak, politik ve ideolojik tartışmaların haricinde bir kitap kaleme almak istemiştir. Roman, II. Abdülhamid’in sürgün yıllarındaki yalnızlık ve içsel çatışmalarını derinlemesine işlerken, hem de devrin toplumsal ve politik atmosferini de yansıtıyor.

Eleştirmen Görüşleri

Tarihçi İlber Ortaylı, eseri “Livaneli’nin edebiyat hayatında garip bir çıkış” olarak değerlendiriyor ve “Sultan II. Abdülhamid devrine bir de aynanın diğer tarafınca bakıyor” diyor. Taner Timur ise, “Zülfü Livaneli, bu kez karşımıza Abdülhamid rejimini alışılmış klişelerden kurtaran ve her yönüyle, özgürce gözlerimizin önüne seren Kaplanın Sırtında adlı sürükleyici romanıyla çıkıyor” şeklinde yorum yapıyor.

Sesli Kitap ve Erişim

Kitap, İnkılâp Kitabevi tarafınca basılmış ve sesli kitap olarak da sunulmuştur. Sesli kitabın süresi ortalama 8 saat 40 dakikadır ve Mert Fırat tarafınca seslendirilmiştir. Sesli kitap, Storytel ve öteki dijital platformlarda mevcuttur.

Özet

Kaplanın Sırtında, II. Abdülhamid’in sürgün yıllarını, onun hususi doktoru Doktor Yüzbaşı Atıf Hüseyin Bey’in günlüklerinden yola çıkarak özetleyen bir zamanı romandır. Livaneli, bu eserde, tarihsel gerçekleri kurgu ile harmanlayarak, devrin ruhunu ve zihniyetini derinlemesine irdeliyor. Kitap, Sultan Abdülhamid’in sürgün yıllarındaki yalnızlık ve içsel çatışmalarını derinlemesine işlerken, hem de devrin toplumsal ve politik atmosferini de yansıtıyor.