Mehmet Çınarlı – Türk Dili ve Edebiyatı

Mehmet Çınarlı, Tam adı Mehmet Nuri Çınarlı. (D: 1925, Ermenek, Karaman – Ö: 17 Ağustos 1999, Ankara) Ozan, yazar.

Mehmet Çınarlı, 1925 senesinde Karaman’ın Ermenek İlçesinde hayata merhaba dedi. 17 Ağustos 1999 tarihinde Ankara’da vefat etti. İlkokulu Ermenek’te, orta öğrenimini Antalya’da tamamladı. Babası sıhhat memurluğundan emekli ve “Tabip Osman” lakaplı Osman Çınarlı’dır. 1948 senesinde Ankara Siyasal Bilgiler Fakültesinden mezun oldu. Sonrasında Maliye Bakanlığı’nda devlet memurluğuna başladı. 1960 senesinde Bütçe ve Mali denetim Genel Müdür Yardımcılığı’na, 1964 senesinde da Maliye Incelem Kurulu Üyeliği’ne getirildi. 1967 senesinde TBMM tarafınca Sayıştay Üyeliği’ne, 1981 senesinde Anayasa Mahkemesi Üyeliğine seçildi. 1961 senesinde ABD’da 8 ay kalan Mehmet Çınarlı, 1990 senesinde emekli oldu.

Minik yaşlardan itibaren edebiyatla ilgilenen Mehmet Çınarlı yazdığı ilk şiirlerini çeşitli gazete ve dergilerde yayınladı. İlk sayısı 16 Mart 1950’de gösterilen Hisar dergisinin ve Hisarcılar akımının kurucularındandır. Resmi görevlerinden artan zamanlarının büyük bir kısmını Hisar’ın aksamadan yayınlanması ve olgunlaşmasına hasretmiş, 1950-1956, 1966-1969 yılları aralığında derginin ayrıcalık sahipliğini de üstüne aldı.

Çınarlı’nın gösterilen ilk şiiri “Antalya’da Kış” 1937’de Antalya Gazetesi’nde çıktı. Üniversitelerarası bir şiir yarışmasında “Güz Duyguları” şiiriyle de birincilik kazanmıştır (1948). Çınarlı, geleneğe bağlı bir şairdir.

Aruz ve heceyle şiirlerini yazdı. 26 Aralık 1966’da Ankara Radyosu’nca hazırlanan “Radyoda Hisar Saati” programında sanat anlayışlarını ve belli başlı sanat ilkelerini programa katılan öteki temsilcilerden; Munis Faik Ozansoy, İlhan Geçer, Mustafa Necati Karaer, Gültekin Sâmanoğlu ve Nevzat Yalçın ile beraber deklare etti. Sonrasında bu ilkeler, Hisar dergisinin 113. ve 114. (Şubat, Mart 1967) sayılarında Hisarcılar’ın bildirisi olarak dört madde halinde yayımlandı.

Mehmet Çınarlı’nın Eserleri

Şiir:

• Güneş Rengi Kadehlerle (1958)
• Gerçek Imgesel Aştı (1969)
• Bir Yeni Dünya Kurmuşum (1969)

Tecrübe etme:

• Halkımız ve Sanatımız (1970)
• Söylemek Yaraşır (1978)
• Sanatçı Dostlarım (1979)
• Mısralarda Gezinti (1990)

Öteki:

• Vakit Perdesi (Anılar, İncelemeler, Tenkitler,1983)
• Altmış Senenin Hikayesi (Anılar ve Biyografiler, 1999)

Mehmet Çınarlı – Şiirlerinden Örnekler

Alın Yazısı

Doğduğumuz memleket tüm taştı, çakıldı;
Sert yoğrulmuş mayamız bizi dik başlı kıldı.

Dağ zirveleri şeklinde yücelikler diledik,
Bataklık kuşlarının bizlerden gözleri yıldı.

Yalana baş sallayıp susmasını bilmedik,
Huysuz, geçimsiz diye şöhretimiz yayıldı.

Ne görevi bırakıp çıkar sağladık, ne de
Değerimiz bilindi, çabamız anlaşıldı.

Bir çölde yapayalnız eriyip gitmedeyiz,
Sevildik yasaklandı, sevdik günah sayıldı.

Gerçek Imgesel Aştı

Gerçek düşsel aştı, ufuklar uzak değil,
En olmaz isteklere uzanmak yasak değil.

Uçuyor rüzgâr şeklinde altımdaki küheylân,
Ne kadar dizginlesem yavaşlayacak değil.

Artık yaratan sensin havamı, iklimimi
Buzların soğuğu yok, alevler sıcak değil.

Gül yaprağına döndü tekmesi düşmanların,
Sunulan zehir değil, saplanan bıçak değil.

Öyleki bir boşandın ki çöle benzer ömrüme,
Bir Nuh tufanı oldu, sel değil, sağnak değil.